Hoe zet je mentaal stappen in een burn-out (deel II)?

Ik schrijf een wekelijks blog over coaching. Onderstaand blog is onderdeel van een serie over stress- en burn-out coaching. Het doel hiervan is o.a. om stress en burn-out bespreekbaar te maken. Daarnaast reik ik je handvatten aan om hiermee om te kunnen gaan.

In het vorige blog had ik het voornamelijk over het in kaart brengen van energiegevers en energievreters en hoe je de balans kunt opmaken en herstellen. Daarnaast heb ik beschreven dat het belangrijk is om uit je hoofd te gaan en (weer) te beginnen met voelen.

Nu gaan we verder met het zetten van mentale stappen op de weg uit de burn-out.

Hoe herken je stress bronnen en hoe reageer je hierop?

Stressbronnen

Ieder mens heeft te maken met alledaagse stress. Denk maar eens na over jouw dag, wedden dat er meerdere momenten van stress tussen zaten? De vraag is : waar krijg jij stress van?

Stressbronnen kunnen voor iedereen verschillend zijn, het kan betrekking hebben op werk of privé. Werk gerelateerde stressbronnen kunnen zijn; een project dat niet doorgaat (of juist wel), een collega die te laat zijn werk oplevert (of niet volgens jouw standaard), een deadline die je niet haalt, een storing in het computernetwerk, klantgegevens die kwijt raken, een collega die een slechte grap maakt, vergaderstukken die te laat zijn etc.

Bijna alles kan aanleiding zijn tot stress, zeker als je weinig tot geen geestelijke schapruimte hebt.

Verder kunnen privé stressoren een rol spelen zoals een ziek kind of een zieke oppas, een trein die vertraging heeft, een kapotte fiets, allerhande file leed, een burenruzie, lang in de wacht staan in een call center, boodschappen doen in een overvolle supermarkt etc.

Kortom, de dag is een aaneenschakeling van stress. Nou klinkt dit misschien overdreven maar voor sommige mensen voelt het echt zo aan. Je raadt het al, met name de mensen die in- of tegen een burn-out zitten voelen het zo.

Wanneer je de stress bronnen dagelijks in kaart brengt, dan zal je voor je zelf zien waar jij stress van krijgt. Je kunt sommige dingen vermijden maar beter is het om met stress te kunnen omgaan. Want stress is niet altijd slecht (zie mijn blog van 21 mei 2018, stress en burn-out nader bekeken).

Stress reactie

Je lichaam en geest reageren op de stressbron door middel van een stress reactie. Je staat lang in de file waardoor je te laat komt bij een belangrijke meeting. Wat voel je in je lichaam wanneer je stress ervaart? Je kunt je moe voelen, angstig of warm, je kunt hoofdpijn krijgen of spanning in je schouders of nek. Stress voelt in dit geval niet goed.

Welk gevoel of welke emotie heb je erbij, voel je je boos/geïrriteerd of machteloos?

Welke gedachten heb je erbij, “ik kan niet te laat komen voor deze belangrijke vergadering” of “waarom moet mij dit nu gebeuren”?

Welk gedrag vertoon je, word je actief en bel je een collega om te vragen of deze de meeting bij kan wonen of word je passief en vermijd je de vergadering onder het motto dat je nu toch al te laat bent.

Hoe jij met stress omgaat vertelt veel over jou zelf. Wat is goed en wat is slecht?

Dat is iets wat je met je coach bespreekt. Hou er wel rekening mee dat zij of hij niet bepaalt wat slecht voor je is. Je krijgt een spiegel voor gehouden en je maakt zelf de keuzes.

Stress hoort bij het leven

Een beetje stress is onontkoombaar in het leven en kan zeker geen kwaad. Het zorgt voor wat uitdaging in je leven en houd je scherp. Wanneer je te weinig prikkels krijgt, kan er zelfs sprake zijn van een bore out. Bij een bore out word je onvoldoende belast, hetgeen kan leiden tot verveling, ontevredenheid en permanente frustratie.

Verschillende manieren om stress te hanteren

Wanneer je wilt omgaan met stress dan kun je dit op verschillende manieren doen, we noemen dit coping stijlen. De voornaamste coping strategieën zijn oplossingsgericht en emotiegericht.

Je kunt je  richten op het actief aanpakken en veranderen van de stress situatie. Wanneer je het niet naar je zin hebt op je werk dan kun je het probleem actief aanpakken door te solliciteren bij een andere werkgever of door te veranderen van functie of afdeling. Je kunt ook sociale steun zoeken bij je collega’s en het probleem samen oplossen (beide voorbeelden zijn oplossingsgericht).

Bij emotie gerichte coping zoek je afleiding van het probleem. Dit kan door het probleem te vermijden (een week vakantie nemen), te ontkennen (kop in het zand steken) of het beïnvloeden van je emoties (“het kan altijd nog erger”).

Er zijn veel verschillende coping strategieën (zie o.a. hier), welke je inzet is natuurlijk afhankelijk van de situatie.

De ene strategie zal meer vruchten afwerpen dan de andere, zo is het probleem oplossen doorgaans een effectieve strategie en is verdoven met drank, eten, drugs of sigaretten niet effectief.

Stress afbouwen gedurende de dag

Wanneer je de hele dag prikkels op jezelf afgevuurd ziet, kan de spanning je teveel worden. Het lukt je niet langer om hier adequaat mee om te gaan. Wanneer je te maken hebt met te veel stressoren (prikkels) is het handig om te bekijken wat je kunt doen om gedurende de dag de stress af te bouwen. Wanneer je tussentijds stress afbouwt, voorkom je dat je aan het einde van de dag uitgevloerd bent.

Voor de één zal het helpen om een kop koffie of thee te drinken (niet teveel cafeïne uiteraard), even te wandelen tijdens de lunch, of stoom af te blazen bij een collega. De ander is liever even alleen, luistert naar zijn favoriete muziek of doet een ademhalingsoefening (3-minuten ademruimte). Het valt niet altijd mee om te ontdekken welke maatregelen goed werken voor jou. Dit is een kwestie van uitproberen.

Ook kun je een situatie in het verleden terughalen, waarbij het je wel lukte om beter met stress om te gaan. Wat deed je toen anders / wat was toen anders?

Ook dit, stress afbouwen, is een activiteit waarbij je coach een rol speelt. Door vragen te stellen ontstaat een beeld van situatie en gedragingen. Voor de coach en ook voor jouzelf.

Want, vertel nou eens eerlijk: hoe goed ken je jezelf nou eigenlijk?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *