Hoe zet je mentaal stappen in een burn-out (deel I)?

De komende weken zal ik aandacht besteden aan het omgaan met een burn-out. Zoals in mijn vorige blog beschreven heeft een burn-out betrekking op jouzelf, op fysiek, mentaal en spiritueel niveau. In dit blog wil ik ingaan op wat je op mentaal vlak kunt doen, om stappen te zetten om uit je burn-out te komen.

Doe dit niet alleen! Het is handig om deze stappen samen met iemand te zetten, zodat je niet in je eentje blijft ploeteren. Vaak heb je al lang genoeg de kar alleen getrokken, ben je harder en harder gaan werken en heb je een onbalans ervaren in geven en ontvangen.

Tijd om hulp te vragen!

Ik zou aanraden om professionele hulp te vragen bij een coach, psycholoog of psychiater die gespecialiseerd is in de behandeling van stress- en burn-out. Niet omdat ik zelf een coach ben (of misschien ook wel 😊) maar stress- en burn-out coaching is een vak apart. Het vergt naast vakkennis ook dat een coach instinctief aanvoelt wat een coachee meemaakt in zijn/haar burn-out en wat hij/zij aankan op dit moment. Is het noodzakelijk dat een coach zelf een burn-out heeft gehad? Nee, dat niet. Inleving is genoeg.

Daarnaast is sociale steun van een familie lid, een vriend(in) of een collega belangrijk.

Niet de enige

Een burn-out komt relatief vaak voor. Ik heb zelf meerdere malen burn-out achtige verschijnselen gehad. Ik had overal ontstekingen in mijn lijf en voelde me doodop. Ik beleefde weinig plezier meer in mijn werk. Mijn hoofd leek wel een flipperkast en logisch denken lukte me amper meer. Het gaf mij een gevoel van machteloosheid en uitputting. Nu ik gestopt ben met werk dat ik niet meer leuk vond (energievreters) in een omgeving waar ik me niet langer thuis voelde, ben ik inmiddels alweer een tijd vrij van ontstekingen en fysiek en mentaal weer fit. Dit ging uiteraard niet van de ene op de andere dag. Het vergt moed om hulp te vragen aan iemand die bereid is om met jou te kijken hoe je er weer uit kunt komen.

Ik beschrijf hieronder een aantal stappen die je mentaal kunt zetten.

i) Energiegevers en energievreters in kaart brengen

Een oefening kan bijvoorbeeld zijn om de energie gevers en de energie vreters in beeld te brengen. Voorbeelden van energiegevers zijn dingen waar je blij van wordt. Bij welke (werk)activiteiten voelt het moeiteloos aan en vergeet je de tijd? Dit is heel persoonlijk, het kan voor de één het organiseren van een team sessie zijn, brainstormen over een nieuw product of een training geven voor je nieuwe collega’s.

Waar loop jij warm voor?

Als je nergens energie van krijgt, kan dit ook een teken aan de wand zijn. Het kan zijn dat je te maken hebt met een depressie, raadpleeg in dit geval altijd een arts/psycholoog/psychiater. Het kan ook zijn dat het werk dat je doet niet goed aansluit bij je kwaliteiten, je interesses veranderd zijn, je behoefte hebt aan meer zingeving (vaak herkenbaar bij veertigers) of dat de werkomgeving niet (meer) bij je past. Dit kun je in een later stadium uitzoeken met een loopbaancoach. Wanneer je doodmoe bent, is het niet het moment om ingrijpende keuzes te maken. Keuzes maken vraagt om een helder hoofd en het goed aan kunnen voelen van een keuze.

De energievreters zijn activiteiten die vooral energie kosten. In elk type werk zal je te maken hebben met energievreters. Voor de één is dit bijvoorbeeld vergaderen, omgaan met regelgeving, halen van deadlines of het hebben dan wel ontbreken van routine in je werk. Wat voor de één geldt hoeft natuurlijk niet direct voor een ander te gelden. Het is belangrijk dat je zelf ziet waar je je energie aan verliest en waar je energie van krijgt. Nu is werk natuurlijk niet primair bedoeld als een feestje, er zullen altijd taken zijn die niet direct bijdragen aan een verhoogde feestvreugde. Dit hoort er natuurlijk ook bij. Dus met energievreters moet je leren omgaan, of je kijkt naar creatieve oplossingen, misschien dat een collega er wel energie van krijgt en kun je de taak uitbesteden. Dit is niet altijd mogelijk maar het is het onderzoeken waard.

ii) Balans opmaken en (stap voor stap) herstellen

Waar het mijns inziens wel om draait, is dat er balans is tussen de energiegevers en de energievreters. Hoe slaat de weegschaal voor jou uit? Ervaar je flow in wat je doet? Zakelijk en hoe zit het in privé? Besteed jij je tijd aan dingen die jij belangrijk vindt om te doen? Heb je voldoende “me”-time? Dit mag misschien zweverig klinken, “me”-time en flow, maar het gaat eigenlijk over het equilibrium wat je nodig hebt. Misschien heb je zelfs wel een overschot aan energie.

Dus maak de balans op!

Zet alles op een rijtje: zaken die energie geven en die energie kosten. Probeer meer te doen van wat je gelukkig maakt en kijk hoe je anders kunt omgaan met energievreters. Stel dat je (oeverloos) vergadert in een bedrijf. Bedenk dan dat je misschien niet bij elke vergadering aanwezig hoeft te zijn. Daarnaast kan je ook kijken of het efficiënter kan met een betere voorbereiding of timeboxen. Er zijn diverse sites die je helpen met onderwerpen als efficiënt vergaderen. Daarnaast hoort waarschijnlijk niet elk onderwerp tot jouw expertise of invloedssfeer. Misschien zijn er al andere collega’s van je aanwezig en kun je afspreken om elkaar af te wisselen in vergaderingen. Niet elke vergadering hoeft een “Poolse landdag” te worden. Ga creatief om met je energievreters.

iii) Ga uit je hoofd en begin met voelen

Veel mensen met een burn-out zullen herkennen, dat ze de afgelopen jaren in hun hoofd geleefd hebben. Dit wekt bij mij altijd het beeld op van een hoofd op een stokje. Beslissingen worden genomen met het hoofd en de intuïtie wordt er buiten gelaten. Het contact met het lijf en met het gevoel zijn soms totaal verdwenen. Signalen van pijn worden genegeerd, dan maar een bak koffie extra, een paar paracetamolletjes erbij en DOORGAAN. Er is weinig tot geen contact meer met het hart en de buik. Wat het lijf aangeeft als signaal, dat iets niet goed voelt of niet pluis is, gaat het hoofd rationaliseren. Het hoofd is het analysecentrum geworden, terwijl het hart/de buik eigenlijk veel beter in staat zijn om een zuivere beslissing te nemen. Nu zal het weer leren voelen niet van de ene dag op de andere dag terugkomen. Maar langzaam kan het contact met alle delen van het lijf weer hersteld worden. Intuïtie kun je gelukkig niet verleren, het is hoogstens een beetje ondergesneeuwd door je ratio.

Wil je meer weten over oplossings- en lichaamsgerichte coaching zie www.espritlibre.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *