Hechte relaties en sociale integratie zorgen voor een langer leven

Langs ons huis loopt bij mooi weer (en dat is tegenwoordig iedere dag) een ouder stel, man en vrouw, langs. Ze maken samen een rondje door de buurt. Ze horen bij elkaar, dat zie je aan alles. Ik vind dit een mooi stel dat volgens mij gelukkig is hoewel ik ze, op een incidenteel gedag zeggen na, niet ken.

De omstandigheden voor geluk zijn natuurlijk subjectief. Wat de een heerlijk vindt, kan voor de ander een hel zijn. Kijk maar naar het experiment met schrijvers Wolkers en Bomans op Rottumerplaat, ze bleven er in hun eentje gedurende een week, Wolkers vond het heerlijk en genoot, Bomans vond het een ramp!

Geluk is dus persoonsafhankelijk maar in het algemeen kan je zeggen dat sociale structuren (vriendschappen, contact met mensen) een invloed hebben op (gelukkig) oud worden.

Hoe komt het dan dat sociale structuren invloed kunnen hebben op je welbevinden en zelfs op het behalen van een respectabele leeftijd? Want wie wil er nu niet op een gelukkige manier oud worden?

Misschien ligt een gedeelte van het antwoord in het gebied waar je leeft.

Blue zones

Blue Zones zijn gebieden waar de mensen veel langer leven dan in andere gebieden, bijvoorbeeld in Nicoya (Costa Rica), Okinawa (Japan), Sardinië (Italië) en Icaria (Griekenland).

Wetenschappers zijn gefascineerd door deze plekken, want wat maakt nu dat deze mensen langer leven dan in andere gebieden?

Sardinië

Julianne Holt-Lunstad van de Brigham Young University deed onderzoek naar één van de Blue Zones; Sardinië. Zij vond het fascinerend dat overal ter wereld de vrouwen 6-8 jaar langer leven dan de mannen, behalve op Sardinië. Daar leven de mannen even lang of zelfs langer dan de vrouwen. Daarnaast kent het eiland Sardinië ook veel 100-plussers. Inwoners van het eiland genieten een blakende gezondheid en worden heel oud.

Nu zou je verwachten dat een gezond mediterraan dieet de hoofdoorzaak zou zijn, maar dit bleek niet het geval! De 100 plussers genoten niet direct van een low carb, glutenvrij dieet aldus Julianne Holt-Lunstad. Ze aten juist vaak pasta gevuld met ricotta kaas overvloedig gedrenkt in een rijke tomatensaus.

Er werden allerlei factoren onderzocht die invloed konden hebben op de levensverwachting van de mensen zoals: schone lucht, hypertensie, overgewicht, beweging, conditie van het hart, griep vaccinatie,  stoppen met drinken, sociale relaties etc. Het moet toch ergens een oorzaak, of misschien oorzaken hebben.

Top drie levenselixers

Uiteindelijk bleek dat er drie ingrediënten belangrijk zijn voor een lang en gelukkig leven:

  1. Drink en rook gewoontes: ben je een stevige drinker of roker?
  2. Hechte relaties: heb je goede vrienden die voor je klaar staan wanneer je ze nodig hebt?
  3. Sociale integratie: hoe zijn je dagelijkse contacten? Met hoeveel mensen maak je een praatje gedurende de dag? Met wie heb je face to face contact? Dit kan variëren van een praatje met de postbode, bij de bakker, op het schoolplein, bij de voetbalclub etc. Ben je lid van een vereniging?

Roken en drinken laat ik even buiten beschouwing. Roken en alcohol gebruik, zeker bij grote hoeveelheden, hebben een slechte invloed op je levensverwachting. Wil je oud worden dan is hier een eerste simpele stap die je  zou kunnen nemen. Het is geen garantie maar schaden doet het je ook niet. Toch is een wijntje of biertje op zijn tijd ook een stuk geluk omdat het ‘genotsmiddelen zijn’. Je ziet dat het niet zo eenvoudig is.

Hechte relaties en sociale integratie zijn belangrijke factoren voor een lang gelukkig leven.

Op een eiland zoals Sardinië hebben ze een andere sociale structuur dan die wij in Nederland kennen. Bij ons gaan oudere mensen veelal naar een bejaarden tehuis, uitzonderingen daar gelaten.

Op Sardinië moeten ze hier niets van weten en gaan ze anders om met ouderen. De ouderen zijn en blijven een onderdeel van de familie. Ouderen worden gezien als een bron van wijsheid en in plaats van een kalender met een bloedmooie jeugdige pin-up wordt er een foto getoond van de 100-plusser van de maand. Deze eerbied voor ouderen en de sociale context waarin ouderen leven, verschilt van die van ons. Ouderen worden dichtbij de familie gehouden en het “grootmoeder” effect treedt op. Dit heeft een louterende werking op de gehele familie. Het is iets wat in de manier van leven is opgenomen.

Face to face contact

Maar waarom is face to face contact nu zo belangrijk?

Wanneer we face-to-face contact hebben met mensen gebeuren er namelijk allemaal goede dingen voor het lichaam. Door het hebben van oogcontact, het schudden van een hand of het geven van een high five komen oxytocine en dopamine (feel good hormonen) vrij. De stress hormonen zoals cortisol dalen juist.

Waarom noem ik specifiek face-to-face contacten en geen Facebook contacten?

Onderzoek wijst namelijk uit dat de hersenen heel anders reageren op de interactie met een persoon dan met de “online activiteiten”. Face to face contacten zorgen voor lagere stress niveaus, omdat er feel good hormonen vrijkomen. Dit is niet het geval wanneer de contacten online zijn.

Ik las onlangs op the  site The Conversation een artikel wat dit nog eens onderstreept: “To improve digital well-being, put your phone down and talk to people

Het is dus goed voor je gezondheid om (echte) vrienden om je heen te hebben. Het hoeven er niet zoveel te zijn, het onderzoek gaat uit van drie vrienden. Vrienden waarmee je kunt praten als je ze nodig hebt of vice versa. Het scheelt als je je omringt met de juiste vrienden.

Wat bedoel ik hiermee?

Wees niet bang, ik ben niet je moeder die  je vertelt met wie je wel en niet om kan gaan. Maar … (en daar komt het) als jij gezond wilt zijn en oud wilt worden kies dan je vrienden zorgvuldig.

Bijvoorbeeld vrienden met een goede life style, die gezond zijn, graag bewegen, aandacht hebben voor gezond en goed voedsel, niet roken en weinig drinken. In dit geval bedoel ik niet de “party animals”, die zijn niet perse een recept voor een lang en gelukkig leven. Je snapt al waar ik naartoe wil. Laat de party-animals staan en zoek goed gezelschap.

In andere Blue Zones zoals in Japan, worden deze vriendschappen al bij de geboorte geregeld. Je bent dan als pas geborene onderdeel van een moai, waarmee je levenslang een groep vormt. Noot, dit zijn niet de standbeelden op Paaseiland die ook zo heten.

In een (Japanse) moai, geniet de groep het voordeel als de dingen goed gaan, zoals bijvoorbeeld van een overvloedige oogst. Maar de groep steunt elkaar ook in moeilijke tijden, zoals wanneer er een kind ziek wordt of iemand komt te overlijden. De groep heeft ook een invloed op het ontwikkelen van gezond gedrag en leef gewoonten.

“Een lang en gelukkig leven kunnen we niet afdwingen, maar wel beïnvloeden”

Er zijn simpelweg teveel dingen die mis kunnen gaan in een mensenleven. Schade die (bewust of onbewust) wordt toegebracht aan het lichaam. Domme pech komt ook voor.

Maar waar we wel voor kunnen kiezen is een leven waarin we ons omringen met geliefden, familie en  vrienden. Een leven waarin we oog hebben voor onze naaste en misschien ook wel voor mensen die we (nog) niet kennen.

Is het je ook wel eens opgevallen dat als je iemand groet op straat of je glimlacht tegen iemand dat je altijd een vriendelijke reactie ontketent?

Probeer het maar eens, ik ben benieuwd of het bevalt!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *