Hoe zet je mentaal stappen in een burn-out (deel I)?

De komende weken zal ik aandacht besteden aan het omgaan met een burn-out. Zoals in mijn vorige blog beschreven heeft een burn-out betrekking op jouzelf, op fysiek, mentaal en spiritueel niveau. In dit blog wil ik ingaan op wat je op mentaal vlak kunt doen, om stappen te zetten om uit je burn-out te komen.

Doe dit niet alleen! Het is handig om deze stappen samen met iemand te zetten, zodat je niet in je eentje blijft ploeteren. Vaak heb je al lang genoeg de kar alleen getrokken, ben je harder en harder gaan werken en heb je een onbalans ervaren in geven en ontvangen.

Tijd om hulp te vragen!

Ik zou aanraden om professionele hulp te vragen bij een coach, psycholoog of psychiater die gespecialiseerd is in de behandeling van stress- en burn-out. Niet omdat ik zelf een coach ben (of misschien ook wel 😊) maar stress- en burn-out coaching is een vak apart. Het vergt naast vakkennis ook dat een coach instinctief aanvoelt wat een coachee meemaakt in zijn/haar burn-out en wat hij/zij aankan op dit moment. Is het noodzakelijk dat een coach zelf een burn-out heeft gehad? Nee, dat niet. Inleving is genoeg.

Daarnaast is sociale steun van een familie lid, een vriend(in) of een collega belangrijk.

Niet de enige

Een burn-out komt relatief vaak voor. Ik heb zelf meerdere malen burn-out achtige verschijnselen gehad. Ik had overal ontstekingen in mijn lijf en voelde me doodop. Ik beleefde weinig plezier meer in mijn werk. Mijn hoofd leek wel een flipperkast en logisch denken lukte me amper meer. Het gaf mij een gevoel van machteloosheid en uitputting. Nu ik gestopt ben met werk dat ik niet meer leuk vond (energievreters) in een omgeving waar ik me niet langer thuis voelde, ben ik inmiddels alweer een tijd vrij van ontstekingen en fysiek en mentaal weer fit. Dit ging uiteraard niet van de ene op de andere dag. Het vergt moed om hulp te vragen aan iemand die bereid is om met jou te kijken hoe je er weer uit kunt komen.

Ik beschrijf hieronder een aantal stappen die je mentaal kunt zetten.

i) Energiegevers en energievreters in kaart brengen

Een oefening kan bijvoorbeeld zijn om de energie gevers en de energie vreters in beeld te brengen. Voorbeelden van energiegevers zijn dingen waar je blij van wordt. Bij welke (werk)activiteiten voelt het moeiteloos aan en vergeet je de tijd? Dit is heel persoonlijk, het kan voor de één het organiseren van een team sessie zijn, brainstormen over een nieuw product of een training geven voor je nieuwe collega’s.

Waar loop jij warm voor?

Als je nergens energie van krijgt, kan dit ook een teken aan de wand zijn. Het kan zijn dat je te maken hebt met een depressie, raadpleeg in dit geval altijd een arts/psycholoog/psychiater. Het kan ook zijn dat het werk dat je doet niet goed aansluit bij je kwaliteiten, je interesses veranderd zijn, je behoefte hebt aan meer zingeving (vaak herkenbaar bij veertigers) of dat de werkomgeving niet (meer) bij je past. Dit kun je in een later stadium uitzoeken met een loopbaancoach. Wanneer je doodmoe bent, is het niet het moment om ingrijpende keuzes te maken. Keuzes maken vraagt om een helder hoofd en het goed aan kunnen voelen van een keuze.

De energievreters zijn activiteiten die vooral energie kosten. In elk type werk zal je te maken hebben met energievreters. Voor de één is dit bijvoorbeeld vergaderen, omgaan met regelgeving, halen van deadlines of het hebben dan wel ontbreken van routine in je werk. Wat voor de één geldt hoeft natuurlijk niet direct voor een ander te gelden. Het is belangrijk dat je zelf ziet waar je je energie aan verliest en waar je energie van krijgt. Nu is werk natuurlijk niet primair bedoeld als een feestje, er zullen altijd taken zijn die niet direct bijdragen aan een verhoogde feestvreugde. Dit hoort er natuurlijk ook bij. Dus met energievreters moet je leren omgaan, of je kijkt naar creatieve oplossingen, misschien dat een collega er wel energie van krijgt en kun je de taak uitbesteden. Dit is niet altijd mogelijk maar het is het onderzoeken waard.

ii) Balans opmaken en (stap voor stap) herstellen

Waar het mijns inziens wel om draait, is dat er balans is tussen de energiegevers en de energievreters. Hoe slaat de weegschaal voor jou uit? Ervaar je flow in wat je doet? Zakelijk en hoe zit het in privé? Besteed jij je tijd aan dingen die jij belangrijk vindt om te doen? Heb je voldoende “me”-time? Dit mag misschien zweverig klinken, “me”-time en flow, maar het gaat eigenlijk over het equilibrium wat je nodig hebt. Misschien heb je zelfs wel een overschot aan energie.

Dus maak de balans op!

Zet alles op een rijtje: zaken die energie geven en die energie kosten. Probeer meer te doen van wat je gelukkig maakt en kijk hoe je anders kunt omgaan met energievreters. Stel dat je (oeverloos) vergadert in een bedrijf. Bedenk dan dat je misschien niet bij elke vergadering aanwezig hoeft te zijn. Daarnaast kan je ook kijken of het efficiënter kan met een betere voorbereiding of timeboxen. Er zijn diverse sites die je helpen met onderwerpen als efficiënt vergaderen. Daarnaast hoort waarschijnlijk niet elk onderwerp tot jouw expertise of invloedssfeer. Misschien zijn er al andere collega’s van je aanwezig en kun je afspreken om elkaar af te wisselen in vergaderingen. Niet elke vergadering hoeft een “Poolse landdag” te worden. Ga creatief om met je energievreters.

iii) Ga uit je hoofd en begin met voelen

Veel mensen met een burn-out zullen herkennen, dat ze de afgelopen jaren in hun hoofd geleefd hebben. Dit wekt bij mij altijd het beeld op van een hoofd op een stokje. Beslissingen worden genomen met het hoofd en de intuïtie wordt er buiten gelaten. Het contact met het lijf en met het gevoel zijn soms totaal verdwenen. Signalen van pijn worden genegeerd, dan maar een bak koffie extra, een paar paracetamolletjes erbij en DOORGAAN. Er is weinig tot geen contact meer met het hart en de buik. Wat het lijf aangeeft als signaal, dat iets niet goed voelt of niet pluis is, gaat het hoofd rationaliseren. Het hoofd is het analysecentrum geworden, terwijl het hart/de buik eigenlijk veel beter in staat zijn om een zuivere beslissing te nemen. Nu zal het weer leren voelen niet van de ene dag op de andere dag terugkomen. Maar langzaam kan het contact met alle delen van het lijf weer hersteld worden. Intuïtie kun je gelukkig niet verleren, het is hoogstens een beetje ondergesneeuwd door je ratio.

Wil je meer weten over oplossings- en lichaamsgerichte coaching zie www.espritlibre.nl

Een doodlopend spoor en een nieuw begin

In mijn vorige blog heb ik beschreven wat een burn-out precies is, wat de eerste symptomen zijn en wat binnen je werk aanleidingen kunnen zijn die leiden tot een burn-out. Mogelijkerwijs heb je jezelf in één of meer symptomen herkend. Het kan een proces zijn van maanden of jaren voordat je bij een burn-out totaal uitgeput raakt. De balans tussen geven en nemen is verstoord.

Door chronische stress ben je opgebrand en op een doodlopend spoor beland en er is geen weg meer terug. Je zult op een andere manier met je werk en met jezelf om moeten gaan. Maar een burn-out kan je ook een vaak noodzakelijke verandering bieden en een nieuw begin betekenen.

Sommige coachees vinden, na het traject, werk wat meer bij hun kwaliteiten past en een omgeving waarin ze beter tot hun recht komen en meer waardering/erkenning krijgen voor hun werkzaamheden. Ze kunnen weer zichzelf zijn en ervaren rust en balans in werk en privé leven. Dit proces is eerder een kwestie van maanden dan van weken, waarbij je jezelf zeker een aantal keren flink tegen zult komen, want hardnekkige patronen dienen doorbroken te worden. Maar “als je blijft doen wat je deed, krijg je wat je hebt” en dat wilt je juist niet. Je wilt weg uit deze situatie en een nieuw begin maken.

Heb ik een burn-out?

Het is belangrijk dat je wanneer jij/je omgeving of je manager vermoedt dat je een burn-out hebt, een  huis/bedrijfsarts bezoekt of een psycholoog of psychiater, deze kunnen een burn-out vaststellen. Daarnaast kunnen ze ook bepaalde zaken uitsluiten, zoals bijvoorbeeld een depressie. Wanneer je (her)erkent en leert accepteren dat je een burn-out hebt, kun je verdere stappen ondernemen. Veel coachees hebben eerst een lange periode lopen doe-het-zelven, maar draaien zich op deze manier vaak dieper het moeras in. Hierdoor duurt de herstelperiode langer. Vraag hulp aan je omgeving, neem een coach/psycholoog/therapeut in de arm en probeer het niet in je eentje op te lossen.

Een burn-out heeft betrekking op jou, op meerdere niveaus

  • Fysiek;
  • Mentaal;
  • Spiritueel

Maar gaat ook over jou en de interactie met je werkomgeving. Over al deze vier aspecten ga ik het de komende weken hebben. Dit zullen evenzovele artikelen worden.

Bij het schrijven van dit artikel heb ik me deels gebaseerd op het achtstappenplan van Annita Rogier (Handboek coachen en stress bij burn-out). Omwille van de eenvoud en de beperkte (blog)ruimte behandel ik niet alle stappen. Daarnaast geef ik er ook mijn eigen draai aan.

De door mij gekozen indeling sluit aan bij de verschillende niveaus van de mens (fysiek/mentaal/spiritueel). Ik kijk daarnaast ook naar de relatie tussen jou en je werkomgeving. Wat gebeurt er in de interactie tussen jou en je omgeving, maar ook wil ik aandacht besteden aan waarom er bij het ene bedrijf meer burn-outs voorkomen dan bij een ander bedrijf. Wat kunnen bedrijven doen om burn-outs bij hun werknemers te voorkomen en zo een hoop geld te besparen?

#ookOpgebrand

De kosten van een burn-out bedragen jaarlijks EUR 1,8 miljard voor het Nederlandse bedrijfsleven (bron: Zilveren Kruis), dit is geen sinecure.

Het zou het bedrijfsleven en de medewerker ten goede komen als burn-out uit het verdomhoekje komt en we hier openlijk over kunnen communiceren. Je zou bijna er een # (hashtag) van maken, #ookOpgebrand, want nu verzucht de gemiddelde werknemer met een burn-out nog, dat hij/zij liever zijn been gebroken had en is burn-out omgeven met gevoelens van schuld en schaamte.

Het komt ook voor dat een bedrijf meer bezig is met de “schuldvraag”, het oplossen van het probleem aan hun kant dan met het herstel van jou, de medewerker in kwestie.

Of jij zelf nu symptomen hebt van een burn-out of je dit ziet bij je partner of een collega, wat kun je doen om uit een burn-out te komen? Hou in ieder geval rekening dat je opmerking niet gelijk met open armen wordt ontvangen. Je collega of partner kan nog niet zo ver zijn dat hij of zij dit accepteert.

Acceptatie is belangrijk

Naast de acceptatie (want zonder acceptatie is er geen verbetering) zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om uit een burn-out te komen. Mocht je denken dat je er alleen met leuke dingen doen uitkomt, dan kom je bedrogen uit. Een burn-out is hard werken voor de werknemer en zijn omgeving.

Om je fysiek beter te voelen kun je de volgende dingen doen:

Tijdelijk stoppen met werken: een (bedrijfs)arts kan adviseren om tijdelijk te stoppen met werken, om op deze manier de input van stressoren te verlagen. Op deze manier wordt het herstel het snelste bereikt. De input van prikkels wordt beperkt en je kunt rust pakken en je richten op fysiek en mentaal herstel. Lukt het niet om tijdelijk te stoppen met werken, dan is het aantal uren beperken of het vervullen van energie gevende taken misschien een mogelijkheid. Deze keus is trouwens op papier makkelijk te maken maar in de praktijk verschrikkelijk moeilijk. Als jij de spil van het bedrijf bent (wat  ook een oorzaak van een burn-out kan zijn) is het veel moeilijker om het werk neer te leggen, dan dat jij in een grote organisatie een belangrijke medewerker bent. Op het moment dat je zelfstandig ondernemer bent dan is het helemaal een lastige keuze, want ja de schoorsteen moeten tenslotte ook roken.

Verbeter slaapkwaliteit en duur: het kan zijn dat je al een tijdje slecht slaapt. Veel coachees hebben last met inslapen, doorslapen en worden vroeg wakker. Het verbeteren van de duur en kwaliteit van de slaap staat voorop. Voor je herstel kan het nodig zijn dat je de eerste periode meer slaapt dan de gebruikelijke acht uur. Slapen is meer dan het daadwerkelijk op bed gaan liggen. Het is ook het hele ritueel om het slapen heen, bijvoorbeeld het gebruik van mobiele apparaten, het kijken van tv in de slaapkamer enzovoort, enzovoort.

Voor slaaptips zie: https://www.hersenstichting.nl/alles-over-hersenen/de-hersenen/gezonde-hersenen/slaap/slaap

Bewegen/ontspannen/sociale activiteiten: het is belangrijk om energiegevers toe te voegen aan je dagelijks leven, mogelijk zijn deze er de afgelopen tijd bij ingeschoten. Veel mensen hebben de neiging om nog harder te gaan werken en dan schieten de leuke dingen erbij in. Hierdoor laadt de batterij niet meer op. Dus boek weer eens je favoriete yogaklas, wandel elke dag in de buitenlucht, drink een kop thee met een vriend(in) of een biertje met je vrienden, speel met je kinderen, doe Mindfulness etc.  Kijk met name wat bij jou past.

Luister naar je lichaam: het kan zijn dat je al een tijdje niet meer luistert naar de signalen die je lichaam je geeft. Dit begint bij het negeren van kleine signalen zoals vermoeidheid, hoofdpijn, gespannen spieren etc. Het lichaam geeft een signaal af wanneer je je grens bereikt. Leer (weer) herkennen waar je grenzen liggen en luister hiernaar. Want constant over je grenzen heen gaan is niet alleen stoer het is ook roofbouw op je lichaam.

Eet gezond: wanneer je het een periode te druk hebt gehad, schiet gezond eten er snel bij in. Het kan zijn dat je maaltijden overslaat of ’s avonds voor een snelle, ongezonde hap kiest. Door te veel, te weinig of te vet eten kan een tekort aan bepaalde voedingsmiddelen of mineralen ontstaan. Je kunt het vergelijken met de lamlendigheid die je kan overvallen, als je een enorme lunch hebt gegeten. Er komt weinig meer uit je handen en je lichaam is eigenlijk alleen maar bezig met het verteren van eten. Lees meer over gezonde voeding op de volgende link: http://www.voedingscentrum.nl/nl.

Dag structuur aanbrengen tijdens je herstelperiode: als je uit de rat race komt en ineens tijd hebt, dan kan het handig zijn om een dag structuur aan te houden. Het schema is gericht op het bevorderen van je herstel. Inspanning en ontspanning wisselen elkaar af. Als je net zoals veel mensen die in een burn-out komen altijd een enorm drukke agenda heb gehad en 101 dingen had die je moest of wilde doen, dan kan het ontbreken van werk of activiteiten een zwart gat opleveren. Je kunt dit gat niet opvullen, maar je kunt wel proberen de dag zo in te delen door er structuur aan te geven door duidelijk op te schrijven wat je die dag wilt gaan doen en het vervolgens ook uit te voeren.

Stress en burn-out nader bekeken

Stress wordt vaak gezien als iets negatiefs. Toch is een bepaalde mate van stress noodzakelijk. Als je familie kiekjes gaat maken in de Beekse Bergen en uit de auto stapt voor het unieke foto moment met wat jachtluipaarden, dan hoop ik dat je een bepaalde mate van stress ervaart. Er worden grote hoeveelheden stresshormonen door je lijf gejaagd, gewoon voor je eigen veiligheid zodat je als de bliksem weer in je auto gaat zitten. Dit is een voorbeeld waarin een stressreactie uiterst nuttig is en in dit geval een vlucht reactie op gang brengt.

Positieve stress

Ook positieve stress hebben we allemaal nodig. Dit is nodig wanneer je een deadline wilt halen voor je klant of wanneer je bijvoorbeeld een presentatie geeft voor een wat groter publiek. In dit geval houdt de positieve stress je scherp en het geeft je vleugels om een taak tot een goed einde te brengen.

Chronische negatieve stress

Waar de mens echter niet op gebouwd is, is chronische negatieve stress. Chronische negatieve stress kan leiden tot ziekte en zelfs tot de dood. Uit een factsheet van de week van de werkstress 2017 (gebaseerd op de enquête arbeidsomstandigheden TNO 2016), blijkt dat één op de zeven werknemers last heeft van burn-out klachten. Nu wordt het begrip burn-out in de volksmond veel gebruikt, ook wanneer het over stress of overspannenheid gaat. Doordat begrippen soms door elkaar gebruikt worden, kan er begripsvervaging ontstaan.  Een voorbeeld hiervan is dat een werknemer zegt dat hij een “burn-out” heeft, om vervolgens na een weekje rust de draad op te pakken. In dit voorbeeld is er geen sprake van een burn-out.

Wat is een burn-out?

Maar wat is een burn-out dan wel? Een burn-out* (bron www.Mittendorff.net) ontwikkelt zich geleidelijk, er is sprake van een proces. Het kan soms jaren duren tot een burn-out ontstaat. Een burn-out is altijd werk gerelateerd, hierbij maakt het niet uit of de baan betaald of onbetaald is. Er is sprake van weerzin tegen het werk en men voelt zich steeds vermoeider raken en uiteindelijk opgebrand.

Er zijn diverse signalen die een indicatie kunnen zijn van een burn-out. De psychische en lichamelijke burn-out symptomen staan goed beschreven in het volgende artikel: https://www.ggznieuws.nl/home/herken-de-eerste-symptomen-van-een-burn-out/

Misschien herken je bij jezelf een aantal symptomen uit deze lijst en denk je dit gaat vanzelf wel over.  Maar steek je kop niet in het zand en neem deze signalen serieus. Zelfs de meest stoere man of vrouw kan een burn-out krijgen, ondanks dat je denkt dat het jou niet kan overkomen.

De partner ziet het ook niet altijd aankomen, en als de partner het wel ziet is het ontkennen een heel natuurlijke reactie. Burn-out? Ik? Nee, het gaat wel over. Met een weekendje rust of een korte vakantie kom ik er weer bovenop.

Opgebrand

Waar eigenlijk alle signalen over gaan bij een burn-out is dat het vuur uit is. Dat is een letterlijke vertaling van het woord burn-out maar het past bijzonder goed.

Er is sprake van verlies van motivatie voor het werk, men voelt zich opgebrand. Vermoeidheid staat op de voorgrond. Waar ooit sprake was van passie en vuur voor het werk, is het werkplezier langzaam weg geëbd. Dit kan allerlei oorzaken hebben, zoals een verandering van functie-inhoud of nieuwe procedures. Een medewerker vindt zijn baan inhoudelijk heel leuk, tot hij/zij gevraagd wordt management taken op zich te nemen. Waar de medewerker ooit lid was van het team op basis van gelijkwaardigheid, wordt deze nu boven een team gepositioneerd. Wanneer deze medewerker niet over leidinggevende kwaliteiten beschikt (of helemaal geen management positie ambieert) kan dit zijn/haar werkplezier aardig verpesten.

Eigenlijk kan iedere verandering op het werk zorgen voor een burn-out. Vaak in combinatie met andere veranderingen. Ook een combinatie met druk en of spanning thuis heeft invloed. De aanleiding voor een burn-out kan voor een ieder verschillend zijn, de gevolgen zijn vaak voor iedereen het zelfde.

Als je de mogelijke aanleidingen onder elkaar zet, dan schrik je ervan. Niet alleen vanwege het aantal maar ook vanwege de algemeenheid. Dit soort zaken spelen in iedere organisatie en een burn-out ligt altijd op de loer.

Combinaties van redenen kunnen zijn:

  • tijdsdruk, structureel overwerk, chronische onderbezetting;
  • geen erkenning en waardering krijgen voor het werk;
  • emotioneel zwaar werk;
  • aanhoudende reorganisaties, dreigende boventalligheid, managementwisselingen;
  • functieverandering, andere eisen stellen aan de functie;
  • vervelende werksfeer, conflicten met collega’s/managers, pesten;
  • weinig vrijheid om het werk in te delen;
  • 24-7 beschikbaar moeten zijn;
  • slechte arbeidsomstandigheden;
  • slechte balans werk-privé etc.

Bovenstaande lijst is natuurlijk niet uitputtend. Door een combinatie van factoren en persoonskenmerken (loyaliteit, perfectionisme, slecht nee kunnen zeggen), kan het werkplezier in de loop der tijd aardig ondermijnd worden. Vaak gebeurt er dan nog iets, wat de spreekwoordelijke druppel is die de emmer doet overlopen. Dit kan een conflict zijn met een collega of een klant, een slechte beoordeling of gepasseerd worden voor een promotie.

Wanneer manifesteert een burn-out zich?

Het sluipende karakter van de burn-out leidt tot een breekpunt en het besef dat het zo niet langer kan. De medewerker trekt aan de bel of een manager/danwel het thuisfront grijpt in. Een diagnose van een burn-out kan gesteld worden door een (bedrijfs)arts. Kenmerken van een burn-out zijn: (er kan sprake zijn van een combinatie met) overspannenheid, klachten duren langer dan zes maanden en men voelt zich sterk vermoeid/uitgeput. Een gevalideerd psychologisch instrument om een burn-out vast te stellen is de Maslach Burn-out Inventory (MBI).

En dan? Dan begint een proces van maanden. Al met al kan het maanden duren voordat de medewerker met hulp van buitenaf (bedrijfsarts, psycholoog, coach etc.) van een burn-out herstelt en weer volledig aan het werk kan. Over dit proces gaat mijn volgende blog.

Investeren in stress en burn-out preventie en coaching loont

 

Het is best wel een groot bedrag, die € 60.000 die een werknemer met burn-out een gemiddelde organisatie kost. Dit zijn gegevens die ik niet verzin, maar gegevens van een onderzoek wat gedaan is door Zilveren Kruis. Een burn-out duurt gemiddeld 242 dagen en de gemiddelde kosten per dag zijn € 250,–.

Als je kijkt naar hoe het is opgezet dan zijn er eigenlijk een aantal componenten die de kosten uitmaken. Het is natuurlijk het feit dat het loon gewoon moet worden doorbetaald als een medewerker ziek is. Dat maakt niet uit of dat griep, verkoudheid of een burn-out is een ondernemer moet de loonkosten gedurende een periode doorbetalen.

Daarnaast heb je natuurlijk ook nog het feit dat er iemand uitvalt, en het werk wat hij of zij doet niet wordt gedaan. Vanuit dat perspectief kan je dan ook weer denken dat een nieuwe medewerker moet worden ingehuurd (en ingewerkt) omdat het werk toch gedaan moet worden. Dat is in deze tijd van schaarste ook weer niet zo gemakkelijk omdat veel sectoren staan te springen om personeel, zoals de zorg, IT en het onderwijs. Hier is de werkdruk al hoog en wordt er veel getrokken aan medewerkers.

Natuurlijk zijn er ook situaties dat het werk kan worden verdeeld onder de andere medewerkers maar daartegenover staat dat die dan ook weer extra belasting krijgen, waardoor ook daar de kans op stress en burn-out weer hoger wordt. Kortom je moet oppassen dat het niet een sneeuwbal wordt die door een organisatie rolt en steeds groter wordt.

Bij bedrijven waarbij de medewerkers rechtstreeks zijn gekoppeld aan de omzet, bijvoorbeeld consultancy bureaus en advocatenkantoren etc. zijn naast de loonkosten natuurlijk ook de gederfde omzet die men moet meetellen. Zoals je kan zien heb ik het op dit moment nog redelijk vanuit een bedrijfseconomisch perspectief bekeken. En dat is ook, denk ik, de manier waarop veel ondernemers hiernaar kijken. Een medewerker heeft een burn-out, dat is een probleem en hoe gaan we dat oplossen?

Geld of mensen?

Maar wat ondernemers er eigenlijk in mijn perspectief zouden moeten afvragen is hoe kunnen we een burn-out bij een werknemer voorkomen? Mensen die eenmaal een burn-out hebben gehad, zijn er gevoeliger voor en gaan op een andere manier met hun werk om. Het valt dus onder goed werkgeverschap dat je ook dit jaar de werkgever-werknemer relatie op een goeie manier in de organisatie belegd. Want, werknemers worden niet voor niks Human Capital genoemd. Zonder werknemers wordt geen omzet behaald. Dat soort uitspraken zouden eigenlijk een justificatie moeten zijn om meer aandacht te besteden aan preventie bij stress en burn-outklachten.

Gaat het om geld, mensen of allebei?

En dan mag je het best vanuit een bedrijfseconomisch perspectief bekijken. Als je met weinig geld, zeker vergeleken met de kosten van een burn-out, een burn-out zou kunnen voorkomen bij één of enkele medewerkers dan is het geld wat goed besteed is. Er zijn nog niet zo veel bedrijven die dit doorhebben of misschien wel doorhebben maar nog niet de stoute schoenen hebben aangetrokken om dit te implementeren.

Een bedrijf uit Leiden waar ik toevallig via via van hoorde, heeft op een personeelsbestand van 80 medewerkers een coach in dienst. Deze coach helpt medewerkers die daar behoefte aan hebben op allerlei vlakken, niet alleen op het gebied van stress en burn-out, maar ook met het oplossen van intercollegiale problemen enzovoort. Zij hebben dus duidelijk gezien dat goed werkgeverschap betekent dat je investeert in het voorkomen van problemen voordat ze te groot worden. Wat ik heb gehoord is dat het verloop bij hen bijzonder laag is en dat medewerkers er voor langere tijd werken. Juist door te investeren in een coach kun je voorkomen dat klachten bij werknemers verergeren. Daarnaast geldt ook het basis principe wanneer werknemers tevreden zijn leidt dit tot tevreden klanten en een betere winstgevendheid van het bedrijf.

Ik heb een duidelijk beeld wat coaching kan betekenen voor jouw organisatie, of het nu gaat over (het voorkomen) van burn-out en stress tot andere arbeid gerelateerde problemen. Dat hoeft niet gelijk een fulltime coach te zijn, er zijn andere mogelijkheden.

Neem gerust contact met me op voor een vrijblijvend gesprek over mogelijkheden en kosten.

Voor meer informatie over stress- en burn-out coaching zie ook mijn site: www. espritlibre.nl

Een engeltje op je schouder en een duiveltje in jezelf!

Iedereen kent de uitdrukking: een engeltje op je schouder hebben. Je zegt dat als iemand geluk heeft gehad in een bepaalde situatie.

Maar wist je dat ook een duiveltje in je hebt, je “interne criticus”? Je kent het wel, dat stemmetje dat vaak bij de dingen die je doet je laat twijfelen … deed ik dat nou goed?

Voor een hoop van mijn coachees is dit duiveltje een echte plaag want het is steevast niet goed of het deugt niet!

Tijd om jouw duiveltje eens op zijn plek te zetten, een mooi voorbeeld hiervan vind ik deze brief:

Beste interne criticus,

Wat heb je toch een druk bestaan! Vaak voel je je geroepen om (ongevraagd) commentaar te geven en meestal niet het meest fijnzinnige. Je woorden zijn soms vilein en komen hard bij me binnen. Hierdoor voel ik me soms onder druk gezet en focus ik me met name op mijn ontwikkelpunten. Je vertelt me altijd wat er mis ging of wat er mis zou kunnen gaan. Je ziet nogal wat beren op de weg staan.

Het zou leuk zijn als je ook eens oog had voor mijn kwaliteiten. Ik hoor je denken, “ja, maar ik ben een interne criticus”. Het woord zegt het al: ik ben kritisch! Laten we afspreken dat je van nu af aan ook positieve kritiek mag geven! Dit zal best wel een verandering voor je zijn, maar laten we het eens een tijdje proberen.

Ik realiseer me dat je me ook veel goeds gebracht hebt, hier ben ik je dankbaar voor. Met je kritische geest heb je me scherp gehouden. Hierdoor heb ik goede werk- en leer ervaringen opgedaan.

Ik heb ook goed nieuws voor je. Vanaf nu krijg je af en toe een vrije dag! Een heerlijke dag om even te relaxen en tot je zelf te komen. Die dag hoef je even geen commentaar te leveren, maar kun je andere leuke dingen gaan doen.

Waarom zijn kantoortuinen nog niet afgeschaft?

Eén van de dingen die ik het minste mis, van mijn loopbaan bij diverse financiële instellingen, zijn de kantoortuinen. Ik heb nooit goed begrepen hoe mensen hier geconcentreerd hun werk kunnen doen. Naarmate er meer bezuinigd werd, werden er ook steeds meer mensen in een open ruimte geplaatst. Mijn collega noemde dit heel charmant de “verplichte ophokplicht”. Zoals een legbatterij kip van slag kan raken, raak ik ook altijd van de leg van kantoortuinen. Er is veel lawaai en afleiding in de vorm van telefoongesprekken, collegiaal overleg en dag starts. Hier word ik niet productiever van. Voor mij is dit hetzelfde als je kind naar een bomvolle kroeg sturen en zeggen dat hij daar fijn mag studeren. Dat doe je ook niet, dus waarom moet je een kantoortuin dan wel accepteren?

Photo Cubicle farm by Steve (https://www.flickr.com/photos/ste3ve/ ) (CC BY-SA 2.0)

Wat je vaak ziet is dat mensen zich met koptelefoons (met muziek of zelfs noise cancellation) tooien om zich af te sluiten en om hun werk te kunnen doen. Is dat niet de omgekeerde wereld? We lossen het probleem niet op, maar maken het voor onszelf min of meer dragelijk. Ook cubicles blijken niet tot een oplossing te leiden en zeker niet tot meer bezieling bij medewerkers.

Voor mij, als hoogsensitief persoon, brengt dit nog extra nadelen met zich mee. Ik heb geen invloed op de temperatuur van de ruimte, er kunnen geen ramen open. Daarnaast had ik last van een potpourri van emoties van collega’s (hoogsensitiviteit is o.a. herkenbaar door gevoeligheid voor licht, geluid, sfeer en energie van mensen om je heen). Want in tijden van economische malaise heeft menig medewerker last van stress, vanwege mogelijk baan verlies of van teveel verandering door bijvoorbeeld de zoveelste wisseling van het management. Wanneer deze mix van emoties mijn gevoelige systeem binnen dringt, voelde ik me na een werkdag gesloopt. Wanneer ik navraag wie in mijn omgeving nu echt lekker werkt in een kantoortuin, hoor ik verrassend weinig positieve geluiden. Eigenlijk tot nu toe geen een. Waar de kantoortuinen ooit met veel enthousiasme en ongetwijfeld zeer goede redenen werden bedacht, vraag ik me af wanneer we met zijn allen kunnen besluiten ze weer af te schaffen? Kunnen we niet gewoon concluderen dat dit een weinig effectief experiment is gebleken en de productiviteit en het comfort van de medewerker niet ten goede komt? Misschien is het afschaffen van de kantoortuin, naast wereldvrede, een wijdverbreide wens voor 2018?

Hoogsensitieve kinderen en de feestdagen

Hoe voorkom je dat hoogsensitieve kinderen overprikkeld raken tijdens de feestdagen? Voor mijn eigen zoon zijn de maanden november en december een verzoeking. De spanning wordt rustig opgebouwd met Sint Maarten, Sinterklaas, natuurlijk gevolgd door kerst en Oud & Nieuw.

Waar doorgaans in Nederlandse gezinnen Rust, Regelmaat en Reinheid regeren, is dit voor velen gedurende de feestmaanden lastig vol te houden. Toch zijn er dingen die je als ouder kunnen helpen om je hoogsensitieve kind rust te gunnen en te ontprikkelen.

Natuurlijk is het verleidelijk om met je kind naar de intocht van Sinterklaas te gaan, het Sinterklaas journaal te volgen, Sinterklaas feest te vieren thuis, maar ook bij opa en oma en op het werk. Hier knapt een kind dat van nature prikkelgevoelig is, echt niet van op. Kies liever de activiteiten zorgvuldig uit en houdt het klein. Vier Sinterklaas bijvoorbeeld maar een keer (bijvoorbeeld thuis) en laat het kind zijn/haar schoen zetten in het weekend. Ook scholen doen graag een duit in het zakje. De dag na het Sinterklaas feest wordt de school al omgetoverd in kerst sfeer. Er wordt wel heel veel georganiseerd in de week voorafgaand aan kerst, zoals een kerstmarkt, kerstdiner en een kerkdienst. Dit zou in mijn beleving best wel een beetje minder kunnen en leidt overprikkeling bij kinderen in de hand.

Het kan handig zijn om drukke winkelstraten met veel geluid (fanfare bands) en feestverlichting te vermijden, hoe sfeervol deze ook bedoeld zijn. Gun je kind juist in deze periode een pyjama dag, een wandeling in het bos of op het strand om tot rust te komen. Op deze manier haalt je kind gemakkelijker de kerstdagen en voorkom je dat het je met grote verwilderde ogen aanstaart van onder de kerstboom.

Ik gun je kind rustige feestmaanden.

Esprit libre: durf jezelf te zijn!

Vandaag heb ik mijn eigen coachingspraktijk opgericht: Esprit Libre, hetgeen vrije geest betekent en zo voel ik me ook. Na 23 jaar werken in het bedrijfsleven was ik gewend geraakt aan een bepaalde zekerheid. Toch miste ik de vrijheid, inspiratie en mezelf echt kunnen inzetten voor de ander. Ik wilde een ander mens een stukje mooier kunnen maken. Na jaren van twijfel of dit het juiste spoor was, ben ik ervoor gegaan en heb ik een eigen praktijk. Is het spannend, dat zeker! Maar ik heb gemerkt dat als je je hart volgt, de dingen als vanzelf blijken te gaan. Ik heb de wind in mijn zeilen en het werk dat ik doe, voelt helemaal niet als werk. Ik geniet van elk moment en de mooie mensen die ik ontmoet en die ik een stukje verder mag helpen op hun pad. Op de manier zoals anderen mij hebben geholpen bij het vinden van mijn pad.