Vijf simpele tips die je rust en voldoening op je werkdag geven

 

Er is veel geschreven over hoe je tot rust kunt komen. Ga een stuk wandelen op het strand of in het bos, mediteer of doe Mindfulness. Dit zijn nog maar de eenvoudige voorbeelden, want de verleiding is aanwezig om dit groots en meeslepend aan te pakken.

Tenminste dat lijkt momenteel de trend te zijn als ik Facebook en Instagram mag geloven. Zelfs relaxen is tot een kunst verheven.

Natuurlijk kun je baat hebben bij een happy yogi weekend op Ibiza, detoxen in Thailand of een stilte retraite in Zuid-Frankrijk. Toegegeven het klinkt allemaal heerlijk. Ik voel mezelf al helemaal wegdromen…

Maar, maak het vooral niet te ingewikkeld!

Iedere kleine positieve verandering die je rust en voldoening geeft op je werkdag is al een goede stap. 

De volgende vijf tips kunnen je hierbij helpen:

Tip 1 Sta eens een uurtje eerder op en neem “me-time”

Nu hoor ik je denken, daar gaat mijn nachtrust! Maar vaak is een uurtje per dag echt wel in te passen, ook al heb je een druk leven. Een uurtje is altijd wel te vinden op een dag, zeker wanneer je dit moment oormerkt als “me-time”. Je vertelt je partner en je kinderen dat je op dat moment van de dag niet gestoord mag worden. Dat is zeker niet eenvoudig bij kinderen, want die zijn gewend om je altijd iets te willen vragen of vertellen. Als je kinderen hebt, roep dan de hulp in van je partner dat hij/zij even de vraagbaak is.

Het gaat erom dat je de dag op een positieve manier start. Misschien kun je je favoriete yoga oefeningen doen of de dag beginnen met een meditatie. Drink in alle rust een kop koffie of thee en geniet van de rust die je ervaart als je alleen bent.

Ik vind het zelf bijvoorbeeld heerlijk om de dag met een wandeling te beginnen. Natuurlijk zou ik dan naar de duinen kunnen rijden, die zijn vlak bij mijn huis. Maar hoe makkelijker ik het mezelf maak, hoe beter het is in te passen. Dus ik stap gewoon mijn deur uit en wandel in de buurt. Heerlijk genietend van de natuur en de rust die de morgen geeft.

Wat je gaat doen dat kun je natuurlijk zelf invullen, maar het geeft je wel een plezierige start van je dag.

Tip 2 Maak eens een praatje met je collega

Wanneer je het druk hebt op je werk, schiet een praatje maken er al snel bij in. Je trekt het liefste een bubbel om je heen. Toch is contact en sociale steun van je collega’s onmisbaar, juist wanneer je het druk hebt. Een praatje maken geeft je meer energie en je voelt je meer betrokken bij wat er leeft bij je collega’s en waar je hen kunt ondersteunen. Anderzijds weten zij ook beter wat er bij jou speelt en wat ze voor jou kunnen betekenen.

Tip 3 Ga tussen de middag lekker naar buiten

De afgelopen weken is het genieten van het Nederlandse zomerweer. Nu is de verleiding groot om de lunch te gebruiken in het bedrijfsrestaurant (met airco) of achter je bureau. Dit lijkt een handige tijdsbesparing, maar is contra productief. Je bent veel productiever als je je neus even buiten de deur steekt en beweegt. Een menselijk lijf is niet bedoeld om de hele dag stil te zitten. Een gezonde geest leeft immers in een gezond lichaam.

Tip 4 Kleine wijzigingen maken een groot verschil

Onderzoek van Harvard Business Review (the power of small wins) wijst uit dat de ingrediënten voor een positieve werkdag bestaan uit: de voortgang die jij maakt en de betekenis die jij aan je werk geeft. Deze zaken maken dat je emotie, motivatie en perceptie van de dag goed zijn, waardoor je vleugels krijgt.

Hoe kunnen managers nu zorgen dat hun werknemers gemotiveerd, betrokken en gelukkig zijn?

Zij kunnen hiervoor katalysatoren en ondersteunende elementen gebruiken. Onder de katalysatoren vallen alle acties die het werk ondersteunen. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: heldere doelen stellen, autonomie toestaan, voldoende tijd en middelen ter beschikking stellen, elkaar helpen met het werk, leren van fouten en successen en uitwisseling van ideeën toestaan. Ondersteunende elementen  zijn bijvoorbeeld respect, waardering, aanmoediging en betrokkenheid.

Op de positieve werkdagen voel je positieve emoties zoals geluk, warmte en trots! Ook je (intrinsieke) motivatie krijgt een boost; je hebt belangstelling voor en geniet van het werk zelf (ervan uitgaande dat je het werk betekenisvol vindt). Jouw perceptie van het werk is ook anders. Je ziet een positieve uitdaging in het werk, teams ondersteunen elkaar en je voelt een positieve interactie tussen de teams en hun managers.

Tip 5 Work hard play hard!

Veel mensen ploffen aan het einde van hun werkdag op de bank neer, om al zappend voor de tv de avond door te brengen. Het geeft echter veel meer energie, wanneer je wat gaat doen of letterlijk gaat “spelen”. Dit kan een avondje tennissen zijn, bowlen met een vriendenteam of een avond repeteren met het koor. Lichamelijke inspanning geeft ook een andere impuls, namelijk die van gezonde vermoeidheid. Dit kan zich ook vertalen in een blijer gevoel, denk bijvoorbeeld maar aan de runner’s high.

Veel mensen hebben een druk en vol leven, waardoor hun “hobby’s” er bij in dreigen te schieten.

Herken je dit? Welke hobby zou jij weer willen gaan oppakken?

Ook hier geldt dat je het behapbaar dient te houden, begin met een avondje in de week met je favoriete (of vergeten) bezigheid.

Kortom ….

Het zijn letterlijk de kleine dingen die het kunnen doen. Simpele kleine wijzigingen die jij doorvoert geven je extra energie.

Altijd maar aan staan

Deze week geen blogpost op mijn eigen site maar een verwijzing naar Frankwatching, een van de grootste online sites in Nederland op het gebied van Online Communicatie, Marketing en … ook een beetje coaching.

Ik heb namelijk afgelopen weekend mijn eerste artikel / column geschreven over het fenomeen dat we wel 24/7 van alles kunnen doen maar dat we het misschien niet moeten doen.

Hoe zet je mentaal stappen in een burn-out (deel II)?

Ik schrijf een wekelijks blog over coaching. Onderstaand blog is onderdeel van een serie over stress- en burn-out coaching. Het doel hiervan is o.a. om stress en burn-out bespreekbaar te maken. Daarnaast reik ik je handvatten aan om hiermee om te kunnen gaan.

In het vorige blog had ik het voornamelijk over het in kaart brengen van energiegevers en energievreters en hoe je de balans kunt opmaken en herstellen. Daarnaast heb ik beschreven dat het belangrijk is om uit je hoofd te gaan en (weer) te beginnen met voelen.

Nu gaan we verder met het zetten van mentale stappen op de weg uit de burn-out.

Hoe herken je stress bronnen en hoe reageer je hierop?

Stressbronnen

Ieder mens heeft te maken met alledaagse stress. Denk maar eens na over jouw dag, wedden dat er meerdere momenten van stress tussen zaten? De vraag is : waar krijg jij stress van?

Stressbronnen kunnen voor iedereen verschillend zijn, het kan betrekking hebben op werk of privé. Werk gerelateerde stressbronnen kunnen zijn; een project dat niet doorgaat (of juist wel), een collega die te laat zijn werk oplevert (of niet volgens jouw standaard), een deadline die je niet haalt, een storing in het computernetwerk, klantgegevens die kwijt raken, een collega die een slechte grap maakt, vergaderstukken die te laat zijn etc.

Bijna alles kan aanleiding zijn tot stress, zeker als je weinig tot geen geestelijke schapruimte hebt.

Verder kunnen privé stressoren een rol spelen zoals een ziek kind of een zieke oppas, een trein die vertraging heeft, een kapotte fiets, allerhande file leed, een burenruzie, lang in de wacht staan in een call center, boodschappen doen in een overvolle supermarkt etc.

Kortom, de dag is een aaneenschakeling van stress. Nou klinkt dit misschien overdreven maar voor sommige mensen voelt het echt zo aan. Je raadt het al, met name de mensen die in- of tegen een burn-out zitten voelen het zo.

Wanneer je de stress bronnen dagelijks in kaart brengt, dan zal je voor je zelf zien waar jij stress van krijgt. Je kunt sommige dingen vermijden maar beter is het om met stress te kunnen omgaan. Want stress is niet altijd slecht (zie mijn blog van 21 mei 2018, stress en burn-out nader bekeken).

Stress reactie

Je lichaam en geest reageren op de stressbron door middel van een stress reactie. Je staat lang in de file waardoor je te laat komt bij een belangrijke meeting. Wat voel je in je lichaam wanneer je stress ervaart? Je kunt je moe voelen, angstig of warm, je kunt hoofdpijn krijgen of spanning in je schouders of nek. Stress voelt in dit geval niet goed.

Welk gevoel of welke emotie heb je erbij, voel je je boos/geïrriteerd of machteloos?

Welke gedachten heb je erbij, “ik kan niet te laat komen voor deze belangrijke vergadering” of “waarom moet mij dit nu gebeuren”?

Welk gedrag vertoon je, word je actief en bel je een collega om te vragen of deze de meeting bij kan wonen of word je passief en vermijd je de vergadering onder het motto dat je nu toch al te laat bent.

Hoe jij met stress omgaat vertelt veel over jou zelf. Wat is goed en wat is slecht?

Dat is iets wat je met je coach bespreekt. Hou er wel rekening mee dat zij of hij niet bepaalt wat slecht voor je is. Je krijgt een spiegel voor gehouden en je maakt zelf de keuzes.

Stress hoort bij het leven

Een beetje stress is onontkoombaar in het leven en kan zeker geen kwaad. Het zorgt voor wat uitdaging in je leven en houd je scherp. Wanneer je te weinig prikkels krijgt, kan er zelfs sprake zijn van een bore out. Bij een bore out word je onvoldoende belast, hetgeen kan leiden tot verveling, ontevredenheid en permanente frustratie.

Verschillende manieren om stress te hanteren

Wanneer je wilt omgaan met stress dan kun je dit op verschillende manieren doen, we noemen dit coping stijlen. De voornaamste coping strategieën zijn oplossingsgericht en emotiegericht.

Je kunt je  richten op het actief aanpakken en veranderen van de stress situatie. Wanneer je het niet naar je zin hebt op je werk dan kun je het probleem actief aanpakken door te solliciteren bij een andere werkgever of door te veranderen van functie of afdeling. Je kunt ook sociale steun zoeken bij je collega’s en het probleem samen oplossen (beide voorbeelden zijn oplossingsgericht).

Bij emotie gerichte coping zoek je afleiding van het probleem. Dit kan door het probleem te vermijden (een week vakantie nemen), te ontkennen (kop in het zand steken) of het beïnvloeden van je emoties (“het kan altijd nog erger”).

Er zijn veel verschillende coping strategieën (zie o.a. hier), welke je inzet is natuurlijk afhankelijk van de situatie.

De ene strategie zal meer vruchten afwerpen dan de andere, zo is het probleem oplossen doorgaans een effectieve strategie en is verdoven met drank, eten, drugs of sigaretten niet effectief.

Stress afbouwen gedurende de dag

Wanneer je de hele dag prikkels op jezelf afgevuurd ziet, kan de spanning je teveel worden. Het lukt je niet langer om hier adequaat mee om te gaan. Wanneer je te maken hebt met te veel stressoren (prikkels) is het handig om te bekijken wat je kunt doen om gedurende de dag de stress af te bouwen. Wanneer je tussentijds stress afbouwt, voorkom je dat je aan het einde van de dag uitgevloerd bent.

Voor de één zal het helpen om een kop koffie of thee te drinken (niet teveel cafeïne uiteraard), even te wandelen tijdens de lunch, of stoom af te blazen bij een collega. De ander is liever even alleen, luistert naar zijn favoriete muziek of doet een ademhalingsoefening (3-minuten ademruimte). Het valt niet altijd mee om te ontdekken welke maatregelen goed werken voor jou. Dit is een kwestie van uitproberen.

Ook kun je een situatie in het verleden terughalen, waarbij het je wel lukte om beter met stress om te gaan. Wat deed je toen anders / wat was toen anders?

Ook dit, stress afbouwen, is een activiteit waarbij je coach een rol speelt. Door vragen te stellen ontstaat een beeld van situatie en gedragingen. Voor de coach en ook voor jouzelf.

Want, vertel nou eens eerlijk: hoe goed ken je jezelf nou eigenlijk?

Hoe zet je mentaal stappen in een burn-out (deel I)?

De komende weken zal ik aandacht besteden aan het omgaan met een burn-out. Zoals in mijn vorige blog beschreven heeft een burn-out betrekking op jouzelf, op fysiek, mentaal en spiritueel niveau. In dit blog wil ik ingaan op wat je op mentaal vlak kunt doen, om stappen te zetten om uit je burn-out te komen.

Doe dit niet alleen! Het is handig om deze stappen samen met iemand te zetten, zodat je niet in je eentje blijft ploeteren. Vaak heb je al lang genoeg de kar alleen getrokken, ben je harder en harder gaan werken en heb je een onbalans ervaren in geven en ontvangen.

Tijd om hulp te vragen!

Ik zou aanraden om professionele hulp te vragen bij een coach, psycholoog of psychiater die gespecialiseerd is in de behandeling van stress- en burn-out. Niet omdat ik zelf een coach ben (of misschien ook wel 😊) maar stress- en burn-out coaching is een vak apart. Het vergt naast vakkennis ook dat een coach instinctief aanvoelt wat een coachee meemaakt in zijn/haar burn-out en wat hij/zij aankan op dit moment. Is het noodzakelijk dat een coach zelf een burn-out heeft gehad? Nee, dat niet. Inleving is genoeg.

Daarnaast is sociale steun van een familie lid, een vriend(in) of een collega belangrijk.

Niet de enige

Een burn-out komt relatief vaak voor. Ik heb zelf meerdere malen burn-out achtige verschijnselen gehad. Ik had overal ontstekingen in mijn lijf en voelde me doodop. Ik beleefde weinig plezier meer in mijn werk. Mijn hoofd leek wel een flipperkast en logisch denken lukte me amper meer. Het gaf mij een gevoel van machteloosheid en uitputting. Nu ik gestopt ben met werk dat ik niet meer leuk vond (energievreters) in een omgeving waar ik me niet langer thuis voelde, ben ik inmiddels alweer een tijd vrij van ontstekingen en fysiek en mentaal weer fit. Dit ging uiteraard niet van de ene op de andere dag. Het vergt moed om hulp te vragen aan iemand die bereid is om met jou te kijken hoe je er weer uit kunt komen.

Ik beschrijf hieronder een aantal stappen die je mentaal kunt zetten.

i) Energiegevers en energievreters in kaart brengen

Een oefening kan bijvoorbeeld zijn om de energie gevers en de energie vreters in beeld te brengen. Voorbeelden van energiegevers zijn dingen waar je blij van wordt. Bij welke (werk)activiteiten voelt het moeiteloos aan en vergeet je de tijd? Dit is heel persoonlijk, het kan voor de één het organiseren van een team sessie zijn, brainstormen over een nieuw product of een training geven voor je nieuwe collega’s.

Waar loop jij warm voor?

Als je nergens energie van krijgt, kan dit ook een teken aan de wand zijn. Het kan zijn dat je te maken hebt met een depressie, raadpleeg in dit geval altijd een arts/psycholoog/psychiater. Het kan ook zijn dat het werk dat je doet niet goed aansluit bij je kwaliteiten, je interesses veranderd zijn, je behoefte hebt aan meer zingeving (vaak herkenbaar bij veertigers) of dat de werkomgeving niet (meer) bij je past. Dit kun je in een later stadium uitzoeken met een loopbaancoach. Wanneer je doodmoe bent, is het niet het moment om ingrijpende keuzes te maken. Keuzes maken vraagt om een helder hoofd en het goed aan kunnen voelen van een keuze.

De energievreters zijn activiteiten die vooral energie kosten. In elk type werk zal je te maken hebben met energievreters. Voor de één is dit bijvoorbeeld vergaderen, omgaan met regelgeving, halen van deadlines of het hebben dan wel ontbreken van routine in je werk. Wat voor de één geldt hoeft natuurlijk niet direct voor een ander te gelden. Het is belangrijk dat je zelf ziet waar je je energie aan verliest en waar je energie van krijgt. Nu is werk natuurlijk niet primair bedoeld als een feestje, er zullen altijd taken zijn die niet direct bijdragen aan een verhoogde feestvreugde. Dit hoort er natuurlijk ook bij. Dus met energievreters moet je leren omgaan, of je kijkt naar creatieve oplossingen, misschien dat een collega er wel energie van krijgt en kun je de taak uitbesteden. Dit is niet altijd mogelijk maar het is het onderzoeken waard.

ii) Balans opmaken en (stap voor stap) herstellen

Waar het mijns inziens wel om draait, is dat er balans is tussen de energiegevers en de energievreters. Hoe slaat de weegschaal voor jou uit? Ervaar je flow in wat je doet? Zakelijk en hoe zit het in privé? Besteed jij je tijd aan dingen die jij belangrijk vindt om te doen? Heb je voldoende “me”-time? Dit mag misschien zweverig klinken, “me”-time en flow, maar het gaat eigenlijk over het equilibrium wat je nodig hebt. Misschien heb je zelfs wel een overschot aan energie.

Dus maak de balans op!

Zet alles op een rijtje: zaken die energie geven en die energie kosten. Probeer meer te doen van wat je gelukkig maakt en kijk hoe je anders kunt omgaan met energievreters. Stel dat je (oeverloos) vergadert in een bedrijf. Bedenk dan dat je misschien niet bij elke vergadering aanwezig hoeft te zijn. Daarnaast kan je ook kijken of het efficiënter kan met een betere voorbereiding of timeboxen. Er zijn diverse sites die je helpen met onderwerpen als efficiënt vergaderen. Daarnaast hoort waarschijnlijk niet elk onderwerp tot jouw expertise of invloedssfeer. Misschien zijn er al andere collega’s van je aanwezig en kun je afspreken om elkaar af te wisselen in vergaderingen. Niet elke vergadering hoeft een “Poolse landdag” te worden. Ga creatief om met je energievreters.

iii) Ga uit je hoofd en begin met voelen

Veel mensen met een burn-out zullen herkennen, dat ze de afgelopen jaren in hun hoofd geleefd hebben. Dit wekt bij mij altijd het beeld op van een hoofd op een stokje. Beslissingen worden genomen met het hoofd en de intuïtie wordt er buiten gelaten. Het contact met het lijf en met het gevoel zijn soms totaal verdwenen. Signalen van pijn worden genegeerd, dan maar een bak koffie extra, een paar paracetamolletjes erbij en DOORGAAN. Er is weinig tot geen contact meer met het hart en de buik. Wat het lijf aangeeft als signaal, dat iets niet goed voelt of niet pluis is, gaat het hoofd rationaliseren. Het hoofd is het analysecentrum geworden, terwijl het hart/de buik eigenlijk veel beter in staat zijn om een zuivere beslissing te nemen. Nu zal het weer leren voelen niet van de ene dag op de andere dag terugkomen. Maar langzaam kan het contact met alle delen van het lijf weer hersteld worden. Intuïtie kun je gelukkig niet verleren, het is hoogstens een beetje ondergesneeuwd door je ratio.

Wil je meer weten over oplossings- en lichaamsgerichte coaching zie www.espritlibre.nl

Een doodlopend spoor en een nieuw begin

In mijn vorige blog heb ik beschreven wat een burn-out precies is, wat de eerste symptomen zijn en wat binnen je werk aanleidingen kunnen zijn die leiden tot een burn-out. Mogelijkerwijs heb je jezelf in één of meer symptomen herkend. Het kan een proces zijn van maanden of jaren voordat je bij een burn-out totaal uitgeput raakt. De balans tussen geven en nemen is verstoord.

Door chronische stress ben je opgebrand en op een doodlopend spoor beland en er is geen weg meer terug. Je zult op een andere manier met je werk en met jezelf om moeten gaan. Maar een burn-out kan je ook een vaak noodzakelijke verandering bieden en een nieuw begin betekenen.

Sommige coachees vinden, na het traject, werk wat meer bij hun kwaliteiten past en een omgeving waarin ze beter tot hun recht komen en meer waardering/erkenning krijgen voor hun werkzaamheden. Ze kunnen weer zichzelf zijn en ervaren rust en balans in werk en privé leven. Dit proces is eerder een kwestie van maanden dan van weken, waarbij je jezelf zeker een aantal keren flink tegen zult komen, want hardnekkige patronen dienen doorbroken te worden. Maar “als je blijft doen wat je deed, krijg je wat je hebt” en dat wilt je juist niet. Je wilt weg uit deze situatie en een nieuw begin maken.

Heb ik een burn-out?

Het is belangrijk dat je wanneer jij/je omgeving of je manager vermoedt dat je een burn-out hebt, een  huis/bedrijfsarts bezoekt of een psycholoog of psychiater, deze kunnen een burn-out vaststellen. Daarnaast kunnen ze ook bepaalde zaken uitsluiten, zoals bijvoorbeeld een depressie. Wanneer je (her)erkent en leert accepteren dat je een burn-out hebt, kun je verdere stappen ondernemen. Veel coachees hebben eerst een lange periode lopen doe-het-zelven, maar draaien zich op deze manier vaak dieper het moeras in. Hierdoor duurt de herstelperiode langer. Vraag hulp aan je omgeving, neem een coach/psycholoog/therapeut in de arm en probeer het niet in je eentje op te lossen.

Een burn-out heeft betrekking op jou, op meerdere niveaus

  • Fysiek;
  • Mentaal;
  • Spiritueel

Maar gaat ook over jou en de interactie met je werkomgeving. Over al deze vier aspecten ga ik het de komende weken hebben. Dit zullen evenzovele artikelen worden.

Bij het schrijven van dit artikel heb ik me deels gebaseerd op het achtstappenplan van Annita Rogier (Handboek coachen en stress bij burn-out). Omwille van de eenvoud en de beperkte (blog)ruimte behandel ik niet alle stappen. Daarnaast geef ik er ook mijn eigen draai aan.

De door mij gekozen indeling sluit aan bij de verschillende niveaus van de mens (fysiek/mentaal/spiritueel). Ik kijk daarnaast ook naar de relatie tussen jou en je werkomgeving. Wat gebeurt er in de interactie tussen jou en je omgeving, maar ook wil ik aandacht besteden aan waarom er bij het ene bedrijf meer burn-outs voorkomen dan bij een ander bedrijf. Wat kunnen bedrijven doen om burn-outs bij hun werknemers te voorkomen en zo een hoop geld te besparen?

#ookOpgebrand

De kosten van een burn-out bedragen jaarlijks EUR 1,8 miljard voor het Nederlandse bedrijfsleven (bron: Zilveren Kruis), dit is geen sinecure.

Het zou het bedrijfsleven en de medewerker ten goede komen als burn-out uit het verdomhoekje komt en we hier openlijk over kunnen communiceren. Je zou bijna er een # (hashtag) van maken, #ookOpgebrand, want nu verzucht de gemiddelde werknemer met een burn-out nog, dat hij/zij liever zijn been gebroken had en is burn-out omgeven met gevoelens van schuld en schaamte.

Het komt ook voor dat een bedrijf meer bezig is met de “schuldvraag”, het oplossen van het probleem aan hun kant dan met het herstel van jou, de medewerker in kwestie.

Of jij zelf nu symptomen hebt van een burn-out of je dit ziet bij je partner of een collega, wat kun je doen om uit een burn-out te komen? Hou in ieder geval rekening dat je opmerking niet gelijk met open armen wordt ontvangen. Je collega of partner kan nog niet zo ver zijn dat hij of zij dit accepteert.

Acceptatie is belangrijk

Naast de acceptatie (want zonder acceptatie is er geen verbetering) zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om uit een burn-out te komen. Mocht je denken dat je er alleen met leuke dingen doen uitkomt, dan kom je bedrogen uit. Een burn-out is hard werken voor de werknemer en zijn omgeving.

Om je fysiek beter te voelen kun je de volgende dingen doen:

Tijdelijk stoppen met werken: een (bedrijfs)arts kan adviseren om tijdelijk te stoppen met werken, om op deze manier de input van stressoren te verlagen. Op deze manier wordt het herstel het snelste bereikt. De input van prikkels wordt beperkt en je kunt rust pakken en je richten op fysiek en mentaal herstel. Lukt het niet om tijdelijk te stoppen met werken, dan is het aantal uren beperken of het vervullen van energie gevende taken misschien een mogelijkheid. Deze keus is trouwens op papier makkelijk te maken maar in de praktijk verschrikkelijk moeilijk. Als jij de spil van het bedrijf bent (wat  ook een oorzaak van een burn-out kan zijn) is het veel moeilijker om het werk neer te leggen, dan dat jij in een grote organisatie een belangrijke medewerker bent. Op het moment dat je zelfstandig ondernemer bent dan is het helemaal een lastige keuze, want ja de schoorsteen moeten tenslotte ook roken.

Verbeter slaapkwaliteit en duur: het kan zijn dat je al een tijdje slecht slaapt. Veel coachees hebben last met inslapen, doorslapen en worden vroeg wakker. Het verbeteren van de duur en kwaliteit van de slaap staat voorop. Voor je herstel kan het nodig zijn dat je de eerste periode meer slaapt dan de gebruikelijke acht uur. Slapen is meer dan het daadwerkelijk op bed gaan liggen. Het is ook het hele ritueel om het slapen heen, bijvoorbeeld het gebruik van mobiele apparaten, het kijken van tv in de slaapkamer enzovoort, enzovoort.

Voor slaaptips zie: https://www.hersenstichting.nl/alles-over-hersenen/de-hersenen/gezonde-hersenen/slaap/slaap

Bewegen/ontspannen/sociale activiteiten: het is belangrijk om energiegevers toe te voegen aan je dagelijks leven, mogelijk zijn deze er de afgelopen tijd bij ingeschoten. Veel mensen hebben de neiging om nog harder te gaan werken en dan schieten de leuke dingen erbij in. Hierdoor laadt de batterij niet meer op. Dus boek weer eens je favoriete yogaklas, wandel elke dag in de buitenlucht, drink een kop thee met een vriend(in) of een biertje met je vrienden, speel met je kinderen, doe Mindfulness etc.  Kijk met name wat bij jou past.

Luister naar je lichaam: het kan zijn dat je al een tijdje niet meer luistert naar de signalen die je lichaam je geeft. Dit begint bij het negeren van kleine signalen zoals vermoeidheid, hoofdpijn, gespannen spieren etc. Het lichaam geeft een signaal af wanneer je je grens bereikt. Leer (weer) herkennen waar je grenzen liggen en luister hiernaar. Want constant over je grenzen heen gaan is niet alleen stoer het is ook roofbouw op je lichaam.

Eet gezond: wanneer je het een periode te druk hebt gehad, schiet gezond eten er snel bij in. Het kan zijn dat je maaltijden overslaat of ’s avonds voor een snelle, ongezonde hap kiest. Door te veel, te weinig of te vet eten kan een tekort aan bepaalde voedingsmiddelen of mineralen ontstaan. Je kunt het vergelijken met de lamlendigheid die je kan overvallen, als je een enorme lunch hebt gegeten. Er komt weinig meer uit je handen en je lichaam is eigenlijk alleen maar bezig met het verteren van eten. Lees meer over gezonde voeding op de volgende link: http://www.voedingscentrum.nl/nl.

Dag structuur aanbrengen tijdens je herstelperiode: als je uit de rat race komt en ineens tijd hebt, dan kan het handig zijn om een dag structuur aan te houden. Het schema is gericht op het bevorderen van je herstel. Inspanning en ontspanning wisselen elkaar af. Als je net zoals veel mensen die in een burn-out komen altijd een enorm drukke agenda heb gehad en 101 dingen had die je moest of wilde doen, dan kan het ontbreken van werk of activiteiten een zwart gat opleveren. Je kunt dit gat niet opvullen, maar je kunt wel proberen de dag zo in te delen door er structuur aan te geven door duidelijk op te schrijven wat je die dag wilt gaan doen en het vervolgens ook uit te voeren.