Zeven tips om het hoofd koel te houden op warme dagen

De afgelopen weken hebben we genoten van tropisch zomerweer. Ook de komende weken blijft de temperatuur aangenaam hoog. Tenminste als je lekker met een drankje aan de rand van het zwembad zit of geniet met een luchtbed op het water.

We hebben te maken met extreem hoge temperaturen, niet alleen in Nederland maar in heel Europa. Toch is er voor Nederland  een grotere impact dan bijvoorbeeld voor Spanje. Daar is men niet alleen gewend aan warmte, alles is er ook op aangepast. Huizen en kantoren zijn anders gebouwd en op het warmst van de dag neem je een siësta.

Veel omgevingen hebben airconditioning of andere luchtkoelinstallaties maar niet ieder kantoor. Tenslotte, we zijn niet gewend aan temperaturen boven de 35 graden.

In sommige gevallen is het gewoon te warm en kan ook de airco het niet aan.

Doorzetten

Maar stel dat voor jou de vakantietijd nog niet aangebroken is, wat kun je dan doen om een tropische werkdag goed door te komen?  Ik heb een zevental simpele tips voor je waarmee je de tijdelijke hitte de baas blijft. Want gelukkig duurt deze hitte niet eeuwig, voor je het weet klagen we weer dat het zo koud is.

1   Drink voldoende water

Probeer voldoende water te drinken op een dag. Gebruik het water op kamertemperatuur. Als je ijskoud water drinkt dan zal je lichaam dit proberen te compenseren door het lichaam extra op te warmen en dit is het laatste wat je wilt. Vermijd cafeïne, dit heeft de neiging om je lichaam uit te drogen en de lichaamstemperatuur te laten stijgen.

2   Start je werkdag zo vroeg mogelijk

Wanneer je niet perse gebonden bent aan kantoortijden, is het handig om je werkdag zo vroeg mogelijk te beginnen. Wanneer je om 07.00 uur begint en om 16.00 uur weggaat scheelt dit veel. Bovendien kun je nadien genieten door nog even te gaan fietsen, zwemmen of te picknicken in het park of op het strand. Het is dan vaak ook niet zo warm meer. Vermijd zoveel mogelijk zwaar werk als het kan.

3   Neem extra pauzes

Wanneer de temperatuur tropisch is, dan heeft je lichaam meer rust nodig. Neem vaker een pauze in een koelere ruimte.

4   Wind je niet op

Wanneer je oververhit bent is het gemakkelijk om je op te winden. Waarschijnlijk zal er niet zoveel uit je handen komen als op een regenachtige dag. Fact of life, accepteer dit. Laat je niet verleiden tot discussies die nergens toe leiden.

5   Luchtige kleding

In je korte broek en flip flops verschijnen op je werk is meestal niet zo’n goed idee. Probeer echter je kleding aan te passen door linnen of katoenen kleding te dragen. Zorg ervoor dat je lichte kleuren draagt, want deze stoten warmte af terwijl donkere kleuren de warmte juist aantrekken.

6   Zorg voor voldoende planten in je werkomgeving

Plaats extra planten in je werkomgeving. Deze zorgen ervoor dat de hitte beter gecontroleerd kan worden en zorgen voor een gezondere lucht.

7   Zet elektrische apparaten waar mogelijk uit

Elektrische apparaten zoals pc’s en monitoren stoten veel hitte uit. Zorg ervoor dat wanneer je de apparaten niet gebruikt, deze ook uitgezet worden. Dit scheelt een hoop warmte uitstoot.

Voor de rest is het gewoon een kwestie van doorbijten. Voor je het weet zit je  lekker in de schaduw met een koel drankje …..

 

 

Wat maakt een manager excellent?

Ik denk dat iedereen wel eens een excellente manager heeft gehad. Iemand waarmee je wegloopt omdat hij of zij jou precies aanvoelt, ziet waar je behoeftes liggen en niet managet om het managen.

Wat zo’n manager excellent maakt en het gedrag dat hij/zij vertoont is van persoon tot persoon verschillend. Een goede manager voelt aan wat nodig is; bijvoorbeeld stimulans geven aan iemand die wat onzeker is, of het afremmen van een overenthousiaste medewerker die te hard van stapel loopt. In sommige gevallen zoals bij een ervaren medewerker, hoeft de manager heel weinig bij te sturen.

Ik hoorde laatst iemand  zeggen:  “(s)he who manages best, manages less’.

Kwaliteiten van een manager

Dit blog gaat over kwaliteiten die excellente managers bezitten. Managers hebben een grote invloed op de teamprestaties en individuele prestaties. Waarbij gezegd moet worden dat deze in elkaars verlengde kunnen liggen maar het hoeft niet. Op team niveau kunnen andere doelstellingen liggen dan op persoonlijk niveau.

Toch slaagt de ene manager er beter in (een team) te managen dan de andere manager.

De Controlefreak

We kennen allemaal wel managementstijlen die niet bijdragen aan een goede motivatie en team spirit. Een voorbeeld hiervan is de micromanager. Werken voor een micromanager wordt vaak als demotiverend ervaren. Typische vragen zijn: wat doe je, heb je dit al gedaan en zo voort.

Het is moeilijk om vertrouwen in jezelf te houden en gemotiveerd te blijven, wanneer je baas controle wil houden over elke beweging die jij maakt.

Toch heeft het gedrag van de micromanager doorgaans minder te maken met jouw prestaties, dan met de angst van de manager die de controle dwang veroorzaakt. Het kan zelfs zijn dat een manager dit gedrag moet vertonen omdat hij of zij van hoger hand opdracht heeft gekregen.

Wanneer een medewerker tot in de details gecontroleerd wordt door zijn manager, heeft dit een slechte uitwerking op het functioneren van de werknemer. Veel werknemers functioneren beter wanneer ze een bepaalde mate van autonomie hebben en zelf hun werk kunnen inrichten, controleren en plannen. Voor dit soort managers is de vraag : vertrouw je je medewerkers?

De Techneut

Ook een manager die uitstekende technische kennis heeft opgedaan is niet perse de beste manager. Toch zie je in de praktijk vaak gebeuren, dat iemand vanwege zijn technische kennis voor een leidinggevende positie wordt gevraagd, terwijl de management kwaliteiten op dat moment nog minder ontwikkeld zijn. Het is dan wel zaak om te onderkennen dat deze aanstormende manager de ontbrekende vaardigheden en competenties nog moet ontwikkelen (zie het nieuwe management programma van Google onderaan de tekst). Vanuit een diepgaande technische kennis is het vaak moeilijk om toch meer generieke management taken uit te voeren. Veel techneuten (niet oneerbiedig bedoeld) ambiëren een pure management rol ook vaak niet.

Wat maakt een manager excellent?

Nu hebben velen van ons het verschil geproefd tussen het werken voor een goede manager en een minder goede manager. Eerstgenoemde zal naar je luisteren, zich verbinden en je inspireren en motiveren. De minder goede manager zal er niet in slagen om jou te motiveren en te inspireren en zal waarschijnlijk alle verkeerde knoppen tegelijk indrukken. Een zeer ervaren medewerker moet je niet als een junior behandelen, aan de andere kant is een junior zonder sturing ook geen goed idee.

Google heeft tien jaar geleden onderzoek gedaan naar de vraag:

“wat maakt een manager excellent”.

Nu zou je misschien veronderstellen dat managen een kwestie is van aangeboren talent en fingerspitzengevoel. Niets is minder waar.

In dit onderzoek van Google genaamd “Project Oxygen” werden 10.000 observaties over managers gedaan en de correlatie met de mate van het team succes. Google is een data georiënteerd bedrijf en kwam met acht kenmerken, waarmee excellente managers zich onderscheiden van middelmatige managers.

  1. Wees een goede coach
    Geef specifieke feedback, zowel positief als negatief. Zorg wel dat er balans is tussen beide. Overleg regelmatig met je team en bespreek oplossingen binnen het kennisdomein van de medewerker.
  2. Empower je team en wees geen micromanager
    Laat je medewerkers zelf zoveel mogelijk de beslissingen nemen, maar stel je beschikbaar voor advies. Geef opdrachten die een uitdaging zijn.
  3. Wees geïnteresseerd op zakelijk en persoonlijk gebied
    Ken je medewerkers als mensen (geen nummers!) met een leven en interesses. Wees open naar nieuwe teamleden.
  4. Wees productief en resultaat gericht
    Zorg dat je focust op wat het team moet bereiken en hoe de medewerkers hier een rol in spelen.
  5. Communiceer!
    Deze behoeft bijna geen uitleg! Het is delen, verbinden en luisteren in een open dialoog met aandacht voor vragen en bezorgdheid van de medewerker.
  6. Help je medewerkers met hun carrière
    Hoewel ze het uiteindelijk zelf moeten doen, moet je als manager je medewerkers helpen met hun carrière. Stel je hierbij op als sparring partner.
  7. Een heldere visie en strategie
    Weet wat je wilt bereiken en hoe je dit kunt bereiken. Stel bij wanneer dat nodig is en houdt de focus.
  8. Zorg dat je je mensen kunt ondersteunen in hun job
    Begrijp waar het team mee worstelt (op hoog tot medium niveau) en werk mee aan een oplossing.

Google heeft inmiddels haar onderzoek vernieuwd en aan bovenstaande acht kenmerken twee nieuwe kenmerken toegevoegd, die ook van belang zijn voor het excelleren van de manager:

  • Samenwerken met andere teams binnen het bedrijf
    Binnen het bedrijfsleven kom je nog wel eens “silo-management” tegen. Een mentaliteit waarmee het ene team in concurrentie is met het andere team van hetzelfde bedrijf. Eigen targets zijn het uitgangspunt en verder is het ieder voor zich en God voor allen. Hiermee wordt het grotere plaatje uit het oog verloren. Uiteindelijk is het bedrijf meer gebaat bij samenwerking tussen de verschillende divisies. Echter moet het hogere management hiervoor ook ruimte geven.
  • Manager durft te beslissen

Managers nemen het voortouw bij het nemen van belangrijke beslissingen en kunnen deze goed uitleggen aan hun werknemers.

Het onderzoek dat Google heeft gedaan naar “de kwaliteiten van een excellente manager” zijn toepasbaar voor alle bedrijven. Google heeft niet alleen haar bestaande onderzoek aangevuld met de bovenstaande twee elementen, maar ook haar management tools hierop aangepast. Dit trainingsmateriaal is ter beschikking gesteld aan andere bedrijven, zodat ook zij hun managers kunnen trainen.

Op de site van Google staat een schat van informatie over management -onderzoek, -ontwikkeling en -ondersteuning:

Nieuw management program

Het succes van een organisatie wordt in belangrijke mate bepaald door de kwaliteiten van haar managers.

Hierbij hoef je geen geboren leider te zijn, want management vaardigheden en competenties zijn wel te ontwikkelen.

Neem dus gerust een kijkje op de site van Google en doe er je voordeel mee!

Hechte relaties en sociale integratie zorgen voor een langer leven

Langs ons huis loopt bij mooi weer (en dat is tegenwoordig iedere dag) een ouder stel, man en vrouw, langs. Ze maken samen een rondje door de buurt. Ze horen bij elkaar, dat zie je aan alles. Ik vind dit een mooi stel dat volgens mij gelukkig is hoewel ik ze, op een incidenteel gedag zeggen na, niet ken.

De omstandigheden voor geluk zijn natuurlijk subjectief. Wat de een heerlijk vindt, kan voor de ander een hel zijn. Kijk maar naar het experiment met schrijvers Wolkers en Bomans op Rottumerplaat, ze bleven er in hun eentje gedurende een week, Wolkers vond het heerlijk en genoot, Bomans vond het een ramp!

Geluk is dus persoonsafhankelijk maar in het algemeen kan je zeggen dat sociale structuren (vriendschappen, contact met mensen) een invloed hebben op (gelukkig) oud worden.

Hoe komt het dan dat sociale structuren invloed kunnen hebben op je welbevinden en zelfs op het behalen van een respectabele leeftijd? Want wie wil er nu niet op een gelukkige manier oud worden?

Misschien ligt een gedeelte van het antwoord in het gebied waar je leeft.

Blue zones

Blue Zones zijn gebieden waar de mensen veel langer leven dan in andere gebieden, bijvoorbeeld in Nicoya (Costa Rica), Okinawa (Japan), Sardinië (Italië) en Icaria (Griekenland).

Wetenschappers zijn gefascineerd door deze plekken, want wat maakt nu dat deze mensen langer leven dan in andere gebieden?

Sardinië

Julianne Holt-Lunstad van de Brigham Young University deed onderzoek naar één van de Blue Zones; Sardinië. Zij vond het fascinerend dat overal ter wereld de vrouwen 6-8 jaar langer leven dan de mannen, behalve op Sardinië. Daar leven de mannen even lang of zelfs langer dan de vrouwen. Daarnaast kent het eiland Sardinië ook veel 100-plussers. Inwoners van het eiland genieten een blakende gezondheid en worden heel oud.

Nu zou je verwachten dat een gezond mediterraan dieet de hoofdoorzaak zou zijn, maar dit bleek niet het geval! De 100 plussers genoten niet direct van een low carb, glutenvrij dieet aldus Julianne Holt-Lunstad. Ze aten juist vaak pasta gevuld met ricotta kaas overvloedig gedrenkt in een rijke tomatensaus.

Er werden allerlei factoren onderzocht die invloed konden hebben op de levensverwachting van de mensen zoals: schone lucht, hypertensie, overgewicht, beweging, conditie van het hart, griep vaccinatie,  stoppen met drinken, sociale relaties etc. Het moet toch ergens een oorzaak, of misschien oorzaken hebben.

Top drie levenselixers

Uiteindelijk bleek dat er drie ingrediënten belangrijk zijn voor een lang en gelukkig leven:

  1. Drink en rook gewoontes: ben je een stevige drinker of roker?
  2. Hechte relaties: heb je goede vrienden die voor je klaar staan wanneer je ze nodig hebt?
  3. Sociale integratie: hoe zijn je dagelijkse contacten? Met hoeveel mensen maak je een praatje gedurende de dag? Met wie heb je face to face contact? Dit kan variëren van een praatje met de postbode, bij de bakker, op het schoolplein, bij de voetbalclub etc. Ben je lid van een vereniging?

Roken en drinken laat ik even buiten beschouwing. Roken en alcohol gebruik, zeker bij grote hoeveelheden, hebben een slechte invloed op je levensverwachting. Wil je oud worden dan is hier een eerste simpele stap die je  zou kunnen nemen. Het is geen garantie maar schaden doet het je ook niet. Toch is een wijntje of biertje op zijn tijd ook een stuk geluk omdat het ‘genotsmiddelen zijn’. Je ziet dat het niet zo eenvoudig is.

Hechte relaties en sociale integratie zijn belangrijke factoren voor een lang gelukkig leven.

Op een eiland zoals Sardinië hebben ze een andere sociale structuur dan die wij in Nederland kennen. Bij ons gaan oudere mensen veelal naar een bejaarden tehuis, uitzonderingen daar gelaten.

Op Sardinië moeten ze hier niets van weten en gaan ze anders om met ouderen. De ouderen zijn en blijven een onderdeel van de familie. Ouderen worden gezien als een bron van wijsheid en in plaats van een kalender met een bloedmooie jeugdige pin-up wordt er een foto getoond van de 100-plusser van de maand. Deze eerbied voor ouderen en de sociale context waarin ouderen leven, verschilt van die van ons. Ouderen worden dichtbij de familie gehouden en het “grootmoeder” effect treedt op. Dit heeft een louterende werking op de gehele familie. Het is iets wat in de manier van leven is opgenomen.

Face to face contact

Maar waarom is face to face contact nu zo belangrijk?

Wanneer we face-to-face contact hebben met mensen gebeuren er namelijk allemaal goede dingen voor het lichaam. Door het hebben van oogcontact, het schudden van een hand of het geven van een high five komen oxytocine en dopamine (feel good hormonen) vrij. De stress hormonen zoals cortisol dalen juist.

Waarom noem ik specifiek face-to-face contacten en geen Facebook contacten?

Onderzoek wijst namelijk uit dat de hersenen heel anders reageren op de interactie met een persoon dan met de “online activiteiten”. Face to face contacten zorgen voor lagere stress niveaus, omdat er feel good hormonen vrijkomen. Dit is niet het geval wanneer de contacten online zijn.

Ik las onlangs op the  site The Conversation een artikel wat dit nog eens onderstreept: “To improve digital well-being, put your phone down and talk to people

Het is dus goed voor je gezondheid om (echte) vrienden om je heen te hebben. Het hoeven er niet zoveel te zijn, het onderzoek gaat uit van drie vrienden. Vrienden waarmee je kunt praten als je ze nodig hebt of vice versa. Het scheelt als je je omringt met de juiste vrienden.

Wat bedoel ik hiermee?

Wees niet bang, ik ben niet je moeder die  je vertelt met wie je wel en niet om kan gaan. Maar … (en daar komt het) als jij gezond wilt zijn en oud wilt worden kies dan je vrienden zorgvuldig.

Bijvoorbeeld vrienden met een goede life style, die gezond zijn, graag bewegen, aandacht hebben voor gezond en goed voedsel, niet roken en weinig drinken. In dit geval bedoel ik niet de “party animals”, die zijn niet perse een recept voor een lang en gelukkig leven. Je snapt al waar ik naartoe wil. Laat de party-animals staan en zoek goed gezelschap.

In andere Blue Zones zoals in Japan, worden deze vriendschappen al bij de geboorte geregeld. Je bent dan als pas geborene onderdeel van een moai, waarmee je levenslang een groep vormt. Noot, dit zijn niet de standbeelden op Paaseiland die ook zo heten.

In een (Japanse) moai, geniet de groep het voordeel als de dingen goed gaan, zoals bijvoorbeeld van een overvloedige oogst. Maar de groep steunt elkaar ook in moeilijke tijden, zoals wanneer er een kind ziek wordt of iemand komt te overlijden. De groep heeft ook een invloed op het ontwikkelen van gezond gedrag en leef gewoonten.

“Een lang en gelukkig leven kunnen we niet afdwingen, maar wel beïnvloeden”

Er zijn simpelweg teveel dingen die mis kunnen gaan in een mensenleven. Schade die (bewust of onbewust) wordt toegebracht aan het lichaam. Domme pech komt ook voor.

Maar waar we wel voor kunnen kiezen is een leven waarin we ons omringen met geliefden, familie en  vrienden. Een leven waarin we oog hebben voor onze naaste en misschien ook wel voor mensen die we (nog) niet kennen.

Is het je ook wel eens opgevallen dat als je iemand groet op straat of je glimlacht tegen iemand dat je altijd een vriendelijke reactie ontketent?

Probeer het maar eens, ik ben benieuwd of het bevalt!

Vijf simpele tips die je rust en voldoening op je werkdag geven

 

Er is veel geschreven over hoe je tot rust kunt komen. Ga een stuk wandelen op het strand of in het bos, mediteer of doe Mindfulness. Dit zijn nog maar de eenvoudige voorbeelden, want de verleiding is aanwezig om dit groots en meeslepend aan te pakken.

Tenminste dat lijkt momenteel de trend te zijn als ik Facebook en Instagram mag geloven. Zelfs relaxen is tot een kunst verheven.

Natuurlijk kun je baat hebben bij een happy yogi weekend op Ibiza, detoxen in Thailand of een stilte retraite in Zuid-Frankrijk. Toegegeven het klinkt allemaal heerlijk. Ik voel mezelf al helemaal wegdromen…

Maar, maak het vooral niet te ingewikkeld!

Iedere kleine positieve verandering die je rust en voldoening geeft op je werkdag is al een goede stap. 

De volgende vijf tips kunnen je hierbij helpen:

Tip 1 Sta eens een uurtje eerder op en neem “me-time”

Nu hoor ik je denken, daar gaat mijn nachtrust! Maar vaak is een uurtje per dag echt wel in te passen, ook al heb je een druk leven. Een uurtje is altijd wel te vinden op een dag, zeker wanneer je dit moment oormerkt als “me-time”. Je vertelt je partner en je kinderen dat je op dat moment van de dag niet gestoord mag worden. Dat is zeker niet eenvoudig bij kinderen, want die zijn gewend om je altijd iets te willen vragen of vertellen. Als je kinderen hebt, roep dan de hulp in van je partner dat hij/zij even de vraagbaak is.

Het gaat erom dat je de dag op een positieve manier start. Misschien kun je je favoriete yoga oefeningen doen of de dag beginnen met een meditatie. Drink in alle rust een kop koffie of thee en geniet van de rust die je ervaart als je alleen bent.

Ik vind het zelf bijvoorbeeld heerlijk om de dag met een wandeling te beginnen. Natuurlijk zou ik dan naar de duinen kunnen rijden, die zijn vlak bij mijn huis. Maar hoe makkelijker ik het mezelf maak, hoe beter het is in te passen. Dus ik stap gewoon mijn deur uit en wandel in de buurt. Heerlijk genietend van de natuur en de rust die de morgen geeft.

Wat je gaat doen dat kun je natuurlijk zelf invullen, maar het geeft je wel een plezierige start van je dag.

Tip 2 Maak eens een praatje met je collega

Wanneer je het druk hebt op je werk, schiet een praatje maken er al snel bij in. Je trekt het liefste een bubbel om je heen. Toch is contact en sociale steun van je collega’s onmisbaar, juist wanneer je het druk hebt. Een praatje maken geeft je meer energie en je voelt je meer betrokken bij wat er leeft bij je collega’s en waar je hen kunt ondersteunen. Anderzijds weten zij ook beter wat er bij jou speelt en wat ze voor jou kunnen betekenen.

Tip 3 Ga tussen de middag lekker naar buiten

De afgelopen weken is het genieten van het Nederlandse zomerweer. Nu is de verleiding groot om de lunch te gebruiken in het bedrijfsrestaurant (met airco) of achter je bureau. Dit lijkt een handige tijdsbesparing, maar is contra productief. Je bent veel productiever als je je neus even buiten de deur steekt en beweegt. Een menselijk lijf is niet bedoeld om de hele dag stil te zitten. Een gezonde geest leeft immers in een gezond lichaam.

Tip 4 Kleine wijzigingen maken een groot verschil

Onderzoek van Harvard Business Review (the power of small wins) wijst uit dat de ingrediënten voor een positieve werkdag bestaan uit: de voortgang die jij maakt en de betekenis die jij aan je werk geeft. Deze zaken maken dat je emotie, motivatie en perceptie van de dag goed zijn, waardoor je vleugels krijgt.

Hoe kunnen managers nu zorgen dat hun werknemers gemotiveerd, betrokken en gelukkig zijn?

Zij kunnen hiervoor katalysatoren en ondersteunende elementen gebruiken. Onder de katalysatoren vallen alle acties die het werk ondersteunen. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: heldere doelen stellen, autonomie toestaan, voldoende tijd en middelen ter beschikking stellen, elkaar helpen met het werk, leren van fouten en successen en uitwisseling van ideeën toestaan. Ondersteunende elementen  zijn bijvoorbeeld respect, waardering, aanmoediging en betrokkenheid.

Op de positieve werkdagen voel je positieve emoties zoals geluk, warmte en trots! Ook je (intrinsieke) motivatie krijgt een boost; je hebt belangstelling voor en geniet van het werk zelf (ervan uitgaande dat je het werk betekenisvol vindt). Jouw perceptie van het werk is ook anders. Je ziet een positieve uitdaging in het werk, teams ondersteunen elkaar en je voelt een positieve interactie tussen de teams en hun managers.

Tip 5 Work hard play hard!

Veel mensen ploffen aan het einde van hun werkdag op de bank neer, om al zappend voor de tv de avond door te brengen. Het geeft echter veel meer energie, wanneer je wat gaat doen of letterlijk gaat “spelen”. Dit kan een avondje tennissen zijn, bowlen met een vriendenteam of een avond repeteren met het koor. Lichamelijke inspanning geeft ook een andere impuls, namelijk die van gezonde vermoeidheid. Dit kan zich ook vertalen in een blijer gevoel, denk bijvoorbeeld maar aan de runner’s high.

Veel mensen hebben een druk en vol leven, waardoor hun “hobby’s” er bij in dreigen te schieten.

Herken je dit? Welke hobby zou jij weer willen gaan oppakken?

Ook hier geldt dat je het behapbaar dient te houden, begin met een avondje in de week met je favoriete (of vergeten) bezigheid.

Kortom ….

Het zijn letterlijk de kleine dingen die het kunnen doen. Simpele kleine wijzigingen die jij doorvoert geven je extra energie.

Altijd maar aan staan

Deze week geen blogpost op mijn eigen site maar een verwijzing naar Frankwatching, een van de grootste online sites in Nederland op het gebied van Online Communicatie, Marketing en … ook een beetje coaching.

Ik heb namelijk afgelopen weekend mijn eerste artikel / column geschreven over het fenomeen dat we wel 24/7 van alles kunnen doen maar dat we het misschien niet moeten doen.

Vakantie moet vakantie zijn

Afhankelijk van waar je zit in Nederland, begint over één of enkele weken de zomervakantie weer. Voor heel veel mensen is dit het moment om tot rust te komen en even de gedachten te verzetten naar iets compleet anders. Het is heel gewoon dat iedereen uitkijkt naar de vakantie. Je moet nog eventjes stevig doorwerken om alles zo achter te laten zoals je wilt, maar daarna begint ook echt het grote ontspannen en idealiter het grote niets doen.

Dolce far niente

Maar doe je dan daadwerkelijk niets? Veel mensen nemen toch hun werk mee op vakantie. Dat kun je dan zowel letterlijk als figuurlijk zien. Letterlijk in de zin dat de laptop meegaat omdat er nog iets af moet worden gemaakt, maar ook figuurlijk wanneer je in je hoofd niet helemaal los komt omdat je altijd maar denkt aan dat ene nog lopende project of andere werk gerelateerde zaken.

In de afgelopen jaren hebben we werk zien veranderen van iets waarbij je gebonden was aan een werkplek (daar stond je computer en daar was je telefoon en daar had je toegang tot alle bestanden) tot de huidige situatie waarin je steeds vaker tijds- en plaats ongebonden kunt werken. Met alle gevolgen van dien, want we raken in veel gevallen het werken niet meer kwijt. Het is trouwens niet voor alle werkenden het geval, een buschauffeur of een verpleegster zijn nog wel gebonden aan een plaats.

Help je je collega?

Natuurlijk is er iets voor te zeggen dat je een collega die een vraag heeft binnen 5 minuten kunt helpen vanaf je vakantie adres. Je kunt hem of haar de goede kant op wijzen. Dit kun je doen om je collega een plezier te doen en natuurlijk je werkgever ook, maar doe je jezelf er ook een plezier mee?

Want je bent eigenlijk helemaal niet op vakantie als je voor een gedeelte gewoon nog steeds aan het werk bent. Het kan een belangrijke overweging zijn om voor de vakantie je laptop of smartphone thuis te laten. Dit kan in het begin heel onwennig voelen, maar het is wel de mogelijkheid om jezelf toe te staan om onbezorgd te genieten van je vakantie.

Maar daar zijn wel een aantal praktische bezwaren bij. Niet zozeer bij de laptop, hooguit zullen de kinderen het gemis van de laptop voelen, maar de smartphone is natuurlijk ook jouw connectie met alles wat er om je heen gebeurt op sociale media en niet alleen met werk.

Je hoofd leegmaken

Toch kan offline zijn je helpen om je hoofd leeg te maken, zodat jij zonder rompslomp je vakantie met vrienden, familie of je gezin kunt beleven. Is dat moeilijk zo’n digitale detox? Ik sprak onlangs Johan (Johan van Houten, auteur van het boek 366 dagen digiminderen) die een jaar lang alle digitale communicatie heeft afgezworen en sindsdien de balans bewaart tussen online en offline zijn. Voor Johan betekende dit een jaar lang geen gebruik maken van zijn smartphone, geen e-mail en geen internet. Dit werd voor hem een bijzondere ervaring, waarin hij voornamelijk rust vond. Eigenlijk hield hij tijd over die hij normaal zou besteden aan het onderhouden van contacten op Facebook en andere online activiteiten zoals het spelen van spelletjes, het bekijken van films etc.

Het kan uiteraard ook nog wat uitdagingen opleveren, want even snel een adres opzoeken in je routeplanner is er niet bij, of doorgeven dat je iets verlaat bent op een afspraak. Maar het idee om te ontgiften van alle moderne communicatiemiddelen, zie je met enige regelmaat opduiken op ironisch genoeg sociale media.

Offline tijdens de vakantie

Er zijn verschillende initiatieven om de smartphone een tijdje met rust te laten. Bijvoorbeeld door twee dagen je mobiel te laten liggen en er helemaal niks mee te doen. Wat gebeurt er na die twee dagen? Twee dagen gaan namelijk razendsnel voorbij en je kunt niet echt ervaren hoeveel rust het geeft om je smartphone voor langere tijd niet meer te gebruiken. Na twee dagen kun je de ervaring aardig teniet doen, door bijvoorbeeld weer ongelimiteerd te bellen en video’s te bekijken en al dat soort dingen meer. Het heeft je hooguit een glimp gegeven van een offline leven.

Als je jezelf en je familie een keer echt een dienst wilt bewijzen, laat dan je mobiel gewoon met rust gedurende de vakantie. Er zijn altijd (nood)situaties te bedenken waarbij je je mobiel nodig hebt. Als je met panne zou staan op de Route National in Frankrijk of als er een situatie is waarbij de thuisblijvers je mobiel willen bereiken. De noodgevallen zullen waarschijnlijk niet voorkomen, maar zijn wel het meest gebruikte excuus voor een online leven. Je hoeft je smartphone niet per se te gebruiken.

De vloek van roaming

Tegenwoordig kun je eigenlijk in heel Europa onbeperkt roamen en is er eigenlijk geen rem meer op ons internetgebruik in het buitenland. Vroeger had je toch het gevoel dat het veel tijd kost en had je geen zin in een rekening van  € 800 bij terugkomst van je vakantie. Dus zetten we de mobiel maar eventjes niet op data roaming, maar als we een wifinetwerk tegenkomen, dan maken we wel een connectie om te kijken of er nog iets gebeurd is in de wereld. Dat online zijn nu overal en altijd mogelijk is en minder kostbaar is dan voorheen, vergt van jezelf een andere mindset. Kies dus bewust voor de balans tussen online en offline leven.

Vandaar mijn oproep om je mobiel tijdens de vakantie voor langere tijd met rust te laten en de tijd gewoon op een zinnige manier te spenderen. Wat zinnig is, is voor iedereen anders. Dat laat ik aan je eigen fantasie over.

Bezield werken, kan dat?

In mijn vorige blog ben ik ingegaan op waarom het merendeel van de werknemers, 85% volgens de engagement scan van Galuppe van december 2017, zich niet betrokken voelt met het werk dat ze doen of zelfs afgehaakt is.

Dat is een schokkend percentage waar je gemakkelijk overheen leest of wat misschien niet helemaal binnenkomt, maar uit een team van 10 mensen zijn er slechts twee (omdat een half mens niet bestaat)  betrokken. Stel je voor dat je tot je pensioen zo door gaat, ontevreden en niet betrokken. Dat wil je toch niet?

Wat beïnvloedt de betrokkenheid?

Uit de state of employee engagement in 2018 (bron HR.com) blijkt dat de top drie factoren die invloed hebben op de betrokkenheid van werknemers luidt:

  1. het vertrouwen in de leiders (77%);
  2. de relatie met de direct leidinggevende (74%);
  3. de organisatie cultuur (73%).

Vaak zie je dat een goede directe leiding gevende de medewerker afschermt en zeker een bindende factor is, maar zijn of haar invloed en reikwijdte is beperkt. Zoals we later ook zien, kan zelfs de meest betrokken directe leiding gevende een oekaze niet ongedaan maken.

Duidelijk is dat het management en de organisatie cultuur van grote invloed zijn op de betrokkenheid van de werknemers. Bij dit soort uitslagen denk ik gelijk aan bedrijven die pyramide vormig georganiseerd zijn. De macht is belegd bij enkele managers aan de top en de werknemers onder aan de pyramide hebben weinig tot niets in de pap te brokkelen.

De afstand van de top tot de werkvloer is letterlijk en figuurlijk groot. Een abstracte opdracht wordt concreter op de weg naar beneden toe (10% bezuiniging kan voor de medewerker betekenen dat een training niet kan worden gevolgd).

Er zijn diverse lagen die de top managers van de vloer scheiden en taken zijn functioneel ingedeeld. Er zijn diverse staf organen die de managers ondersteunen bij het managen van de werknemers. Toch denk ik dat dit soort pyramide vormige organisaties niet langer een antwoord zijn op een snel veranderende en complexe omgeving.

Er moeten simpelweg teveel radartjes aangezwengeld worden wil de machine in gang gezet kunnen worden. Dit leidt tot een responsetijd die te lang is en geen antwoord biedt op de snelheid waarmee de omgeving verandert. Voor de werknemers leidt het tot demotivatie omdat ze slechts een radartje zijn in het grote geheel en weinig zicht hebben op waar hun inbreng toe leidt.

Ze hebben simpelweg te weinig inbreng en verantwoordelijkheid. Een deel van hun kwaliteiten wordt maar aangesproken, terwijl er een heel palet aan kwaliteiten onbenut blijft. Dit leidt bij werknemers tot ontevredenheid.

Maar wat kun je nu concreet doen om de betrokkenheid van de werknemers te verhogen?

Door onvrede over de traditionele (hiërarchische) organisatievormen, zie je ook bedrijven ontstaan die de stoute schoenen hebben aangetrokken en zich anders zijn gaan organiseren. Ik wil focussen op een relatief nieuwe organisatievorm, namelijk die van zelfsturende teams.

Deze roep om nieuwe organisatievormen ontstond door onvrede over o.a.: teveel werkdruk, te grote en onpersoonlijke organisaties, te veel management lagen en – wisselingen, te grote afstand tot de cliënt/patiënt en te weinig gebruik maken van de kwaliteiten van de werknemers.

Het team is de baas

We kunnen Stichting Buurtzorg Nederland, een landelijke thuiszorgorganisatie als voorbeeld nemen (zie ook Frederic Laloux in Reinventing Organizations, H 2.2 zelfsturing).

Maar wat maakt Buurtzorg nu anders dan een traditionele thuiszorg organisatie? Buurtzorg maakt gebruik van zelfsturende teams. Ieder team bestaat uit maximaal 12 personen, die het werk voor ca. 50 cliënten in een buurt organiseren. Er is geen manager en er zijn ook geen staf functies. Natuurlijk is er wel een directie en in zeer beperkte mate noodzakelijke ondersteunende functies (ca. 40 man op 8600 verpleegkundigen), maar als het op uitvoerend niveau aankomt is het team de baas.

Alle taken en verantwoordelijkheden zijn belegd bij de medewerkers van het team. Er kan een beroep gedaan worden op een regionale coach die teams begeleidt, maar deze heeft geen beslissingsbevoegdheid. Het team is verantwoordelijk voor de intake van cliënten, de planning, doet de aanname van nieuw personeel, de administratie, de inkoop van materialen etc. Natuurlijk is deze veelheid aan taken en verantwoordelijkheden in het begin lastig voor de medewerkers. Als er iets fout gaat of er een moeilijke beslissing genomen dient te worden, dan ben je zelf verantwoordelijk voor de fout of de beslissing.

Tevreden cliënten

Cliënten van Buurtzorg waarderen de zorg met een 9.1 (zie website Stichting Buurtzorg Nederland). Goede zorg hoeft derhalve niet noodzakelijkerwijs te worden gedicteerd door administratie, getimede procedures en zo voort. Zorg is mensenwerk met zo min mogelijk onnodige administratie.

Er wordt door Buurtzorg goed gekeken hoe de zelfredzaamheid van de cliënt bevorderd kan worden. Wat kan de cliënt nog zelf doen of weer leren? Welke taken zouden door familie, mantelzorgers of buren van de cliënt kunnen worden gedaan? De zelfredzaamheid van de cliënt is het uitgangspunt en daarnaast wordt het sociale vangnet van de cliënt nauwkeurig in kaart gebracht. Op deze manier blijven er minder zorgtaken over die door Buurtzorg gedaan hoeven te worden.

Naast de goede zorg is er nog een groot pluspunt: de bezieling van de zorgverleners. Eindelijk kunnen zij hun kennis en kunde gebruiken om zorg te verlenen in plaats van dat ze een draaiboek volgen.

Buurtzorg heeft bevlogen medewerkers die bij een cliënt over de vloer komen (maximaal twee verschillende) en de zorghandelingen verrichten. Het contact met de cliënt is persoonlijk en er blijft ruimte voor een praatje of een kopje koffie. De werknemers van Buurtzorg zijn laaiend enthousiast over deze manier van werken. Ze kunnen namelijk goede zorg verlenen aan de cliënten, er is voldoende ruimte voor persoonlijk contact en ze kunnen al hun kwaliteiten inzetten die ze in huis hebben. Daarnaast kost de zorg gemiddeld 35% minder uren ten opzichte van vergelijkbare organisaties (onderzoek door KPMG 2014).

Deze wijze van organisatie staat haaks op de werkwijze van de traditioneel ingerichte thuiszorginstellingen, die de werkzaamheden nauwkeurig klokken van hun medewerkers. Er staat zoveel minuten voor het zetten van een spuit of het aanbrengen van een verband. Er worden continu wisselende zorgmedewerkers naar ouderen en hulpbehoevenden gestuurd, die in- en uit vliegen. De medewerkers worden op een avond van hot naar her gestuurd en hebben geen binding met de cliënten. Dit leidt tot ontevredenheid van de medewerkers.

Win-win-win

Bovenstaand voorbeeld illustreert dat wanneer een traditionele pyramide vormige structuur wordt los gelaten en plaats maakt voor zelfsturing en zelfmanagement (zoals bij Buurtzorg) de werknemers weer bezield kunnen werken. Bezield werken kan ook bedrijfseconomisch ondersteund worden, doordat dit leidt tot lagere zorgkosten (35% minder uren), lager ziekte verzuim (20-30% lager) en minder verloop (33% minder) dan bij traditionele thuiszorgorganisaties. Daarnaast put het uit een onbeperkte bron aan inspiratie en bezieling bij de werknemers.

Maar er zijn ook andere mogelijkheden om bezieling terug te brengen bij de mensen, zelfsturende teams is er maar één van.

Ontzield werken

Als je aan mensen vraagt waarom ze werken is het antwoord vaak omdat het moet. Er moet tenslotte brood op de plank komen om de hypotheek of de huur te kunnen betalen, de zorg voor het gezin en zo voort. Toch is werk belangrijker dan je denkt, ook vanuit een ander perspectief dan alleen maar geld. Omdat we een aanzienlijk deel van onze tijd op het werk door brengen en werk voor sommigen kan voelen als een stuk van onze identiteit (voor anderen ook niet).

Daarom is het zo schokkend dat uit de engagement scan van Galuppe van december 2017, blijkt dat 85% van de werknemers niet engaged of actively disengaged is op het werk. Vrij vertaald zou ik zeggen dat het merendeel van de werknemers “afgehaakt” is op het werk.

Waar komt dat door?

Dit zegt nogal iets over de manier waarop we werken, waarbij we ons niet of nauwelijks verbonden voelen met wat we doen.

Daar kunnen diverse redenen voor zijn. We voelen ons miskend of niet gewaardeerd, het werk is niet leuk of zinvol meer of de keuzes die worden gemaakt door de organisatie botsen met de jouwe.

Je zou heel graag die klant met zijn probleem willen helpen (en je hebt ook echt een oplossing) maar helaas … Het script dat je uitvoert, zegt dat het niet mag of teveel tijd kost. Ook al krijg je een blije klant. Het script kan je hier lezen als een belscript in een call center, maar ook als de vertaling van procedures van de organisatie. “The computer says no”, geeft jou als medewerker niet perse een goed gevoel. Je wilt meer bereiken voor jouw klant in het bedrijfsleven, jouw leerling op school of jouw patiënt/cliënt bij een zorginstelling.

Maar het is ook zo dat we bepaalde delen van onszelf niet tonen op het werk. We laten alleen de kleuren zien die geaccepteerd zijn, zoals de logica en de rede. Kortom het hoofd nemen we mee naar het werk. Maar ons hart en ziel, onze andere kleuren en eigenheid, laten we thuis. Naast het feit dat het niet mag zijn er andere redenen.

Een reden waarom we dit massaal lijken te doen, is dat we ons op het werk onvoldoende veilig voelen om onszelf te laten zien zoals we werkelijk zijn. We durven onze zachte kant niet te laten zien, we durven onze gedachten, meningen, twijfels en emoties niet te tonen aan andere collega’s en het management. Kortom onze kwetsbaarheid mag er wel zijn, maar dan vooral thuis.

Kwetsbaarheid

Kwetsbaarheid laat je niet zien op het werk, daar draag je je harnas. Het vergt moed om een andere mening te hebben en met je kop boven het maaiveld uit te steken. Heel weinig mensen hebben het lef om te zeggen : “dan stop ik er mee” of “dat doe ik niet” als wat je moet doen tegen zijn of haar principes in gaat. Want … ja de schoorsteen moet roken en de hypotheek of huur moet betaald worden.

Veel mensen hebben het gevoel dat ze hun ziel parkeren bij de ingang van het werk om deze vervolgens na werktijd weer op te pikken. Je zou dit ontzield werken kunnen noemen. Dit is (theoretisch) trouwens een heel subjectieve observatie omdat sommige mensen er anders tegen aan kijken. Wat jij ontzield noemt is afhankelijk van jouw mening over de ziel. Vind jij dat een zorginstelling er primair is om goede of zelfs de best mogelijke zorg te verlenen aan de patiënt/cliënt, dan zijn de protocollen over de tijd die voor een bepaalde behandeling staat al gauw een aantasting van de ziel. De opsteller van de protocollen ziet dat anders, we moeten nu een maal normen hebben omdat tijd en geld niet oneindig zijn.

Toch bewijzen organisaties zoals Buurtzorg ook dat het anders kan. Dat er meer gedaan kan worden voor de cliënten en deze de zorg als uitstekend waarderen en dat de medewerkers met hart en ziel aan het werk zijn. Dit alles zonder de zorg onbetaalbaar te maken!

Aanpak

Maar hoe dan? Hoe vind je de ziel terug met aandacht voor de twee rivaliserende elementen, emotie en ratio? Of zijn die niet noodzakelijkerwijs rivaliserend?

Hoe anders zou het zijn als mensen zichzelf meebrengen naar het werk met hun vrouwelijke en hun mannelijke energie (zie ook Frederic Laloux in zijn meesterwerk Reinventing Organizations). De vrouwelijke energie is er één van verbondenheid, goed luisteren, intuïtie en het bespreekbaar kunnen maken van twijfels. Terwijl de mannelijke energie verbonden is met rationeel denken, duidelijkheid en beslissingen nemen. Om beide delen te verbinden en mee te nemen naar het werk, zal in het begin beslist onwennig aanvoelen voor de meeste mensen. Maar het kan ook een bron zijn van energie, passie en creativiteit. Het zal veel “schwung” toevoegen aan het bedrijfsleven.

Wanneer mensen zichzelf weer meenemen naar het werk, voelen deze mensen zich ook meer verbonden met zichzelf omdat alle delen er mogen zijn. Mensen mogen weer authentiek zijn. De verdeeldheid die ik nu vaak zie in het bedrijfsleven zal ook minder zijn, omdat er nu vaak vanuit het ego en macht gesproken wordt en niet vanuit verbondenheid met elkaar. De sfeer van “wij” versus “zij” zorgt ervoor dat er mijns inziens veel energie verloren gaat.

Juist die verdeeldheid binnen een bedrijf en het ontbreken van een gemeenschappelijke focus vind ik een gemiste kans. Hoe anders en meer “bezield” zou het voelen als wij onszelf kunnen zijn en samen kunnen staan om een gezamenlijke missie te kunnen volbrengen en iets toe te voegen wat waardevol is voor de samenleving. Hoe leuk zou het zijn als wij weer bezield aan de slag zou kunnen gaan, met hart en ziel?

In een volgend blog wil ik ingaan op hoe je meer bezield kunt werken en, heel belangrijk, welke randvoorwaarden noodzakelijk zijn vanuit de organisatie.

 

Hoe zet je mentaal stappen in een burn-out (deel II)?

Ik schrijf een wekelijks blog over coaching. Onderstaand blog is onderdeel van een serie over stress- en burn-out coaching. Het doel hiervan is o.a. om stress en burn-out bespreekbaar te maken. Daarnaast reik ik je handvatten aan om hiermee om te kunnen gaan.

In het vorige blog had ik het voornamelijk over het in kaart brengen van energiegevers en energievreters en hoe je de balans kunt opmaken en herstellen. Daarnaast heb ik beschreven dat het belangrijk is om uit je hoofd te gaan en (weer) te beginnen met voelen.

Nu gaan we verder met het zetten van mentale stappen op de weg uit de burn-out.

Hoe herken je stress bronnen en hoe reageer je hierop?

Stressbronnen

Ieder mens heeft te maken met alledaagse stress. Denk maar eens na over jouw dag, wedden dat er meerdere momenten van stress tussen zaten? De vraag is : waar krijg jij stress van?

Stressbronnen kunnen voor iedereen verschillend zijn, het kan betrekking hebben op werk of privé. Werk gerelateerde stressbronnen kunnen zijn; een project dat niet doorgaat (of juist wel), een collega die te laat zijn werk oplevert (of niet volgens jouw standaard), een deadline die je niet haalt, een storing in het computernetwerk, klantgegevens die kwijt raken, een collega die een slechte grap maakt, vergaderstukken die te laat zijn etc.

Bijna alles kan aanleiding zijn tot stress, zeker als je weinig tot geen geestelijke schapruimte hebt.

Verder kunnen privé stressoren een rol spelen zoals een ziek kind of een zieke oppas, een trein die vertraging heeft, een kapotte fiets, allerhande file leed, een burenruzie, lang in de wacht staan in een call center, boodschappen doen in een overvolle supermarkt etc.

Kortom, de dag is een aaneenschakeling van stress. Nou klinkt dit misschien overdreven maar voor sommige mensen voelt het echt zo aan. Je raadt het al, met name de mensen die in- of tegen een burn-out zitten voelen het zo.

Wanneer je de stress bronnen dagelijks in kaart brengt, dan zal je voor je zelf zien waar jij stress van krijgt. Je kunt sommige dingen vermijden maar beter is het om met stress te kunnen omgaan. Want stress is niet altijd slecht (zie mijn blog van 21 mei 2018, stress en burn-out nader bekeken).

Stress reactie

Je lichaam en geest reageren op de stressbron door middel van een stress reactie. Je staat lang in de file waardoor je te laat komt bij een belangrijke meeting. Wat voel je in je lichaam wanneer je stress ervaart? Je kunt je moe voelen, angstig of warm, je kunt hoofdpijn krijgen of spanning in je schouders of nek. Stress voelt in dit geval niet goed.

Welk gevoel of welke emotie heb je erbij, voel je je boos/geïrriteerd of machteloos?

Welke gedachten heb je erbij, “ik kan niet te laat komen voor deze belangrijke vergadering” of “waarom moet mij dit nu gebeuren”?

Welk gedrag vertoon je, word je actief en bel je een collega om te vragen of deze de meeting bij kan wonen of word je passief en vermijd je de vergadering onder het motto dat je nu toch al te laat bent.

Hoe jij met stress omgaat vertelt veel over jou zelf. Wat is goed en wat is slecht?

Dat is iets wat je met je coach bespreekt. Hou er wel rekening mee dat zij of hij niet bepaalt wat slecht voor je is. Je krijgt een spiegel voor gehouden en je maakt zelf de keuzes.

Stress hoort bij het leven

Een beetje stress is onontkoombaar in het leven en kan zeker geen kwaad. Het zorgt voor wat uitdaging in je leven en houd je scherp. Wanneer je te weinig prikkels krijgt, kan er zelfs sprake zijn van een bore out. Bij een bore out word je onvoldoende belast, hetgeen kan leiden tot verveling, ontevredenheid en permanente frustratie.

Verschillende manieren om stress te hanteren

Wanneer je wilt omgaan met stress dan kun je dit op verschillende manieren doen, we noemen dit coping stijlen. De voornaamste coping strategieën zijn oplossingsgericht en emotiegericht.

Je kunt je  richten op het actief aanpakken en veranderen van de stress situatie. Wanneer je het niet naar je zin hebt op je werk dan kun je het probleem actief aanpakken door te solliciteren bij een andere werkgever of door te veranderen van functie of afdeling. Je kunt ook sociale steun zoeken bij je collega’s en het probleem samen oplossen (beide voorbeelden zijn oplossingsgericht).

Bij emotie gerichte coping zoek je afleiding van het probleem. Dit kan door het probleem te vermijden (een week vakantie nemen), te ontkennen (kop in het zand steken) of het beïnvloeden van je emoties (“het kan altijd nog erger”).

Er zijn veel verschillende coping strategieën (zie o.a. hier), welke je inzet is natuurlijk afhankelijk van de situatie.

De ene strategie zal meer vruchten afwerpen dan de andere, zo is het probleem oplossen doorgaans een effectieve strategie en is verdoven met drank, eten, drugs of sigaretten niet effectief.

Stress afbouwen gedurende de dag

Wanneer je de hele dag prikkels op jezelf afgevuurd ziet, kan de spanning je teveel worden. Het lukt je niet langer om hier adequaat mee om te gaan. Wanneer je te maken hebt met te veel stressoren (prikkels) is het handig om te bekijken wat je kunt doen om gedurende de dag de stress af te bouwen. Wanneer je tussentijds stress afbouwt, voorkom je dat je aan het einde van de dag uitgevloerd bent.

Voor de één zal het helpen om een kop koffie of thee te drinken (niet teveel cafeïne uiteraard), even te wandelen tijdens de lunch, of stoom af te blazen bij een collega. De ander is liever even alleen, luistert naar zijn favoriete muziek of doet een ademhalingsoefening (3-minuten ademruimte). Het valt niet altijd mee om te ontdekken welke maatregelen goed werken voor jou. Dit is een kwestie van uitproberen.

Ook kun je een situatie in het verleden terughalen, waarbij het je wel lukte om beter met stress om te gaan. Wat deed je toen anders / wat was toen anders?

Ook dit, stress afbouwen, is een activiteit waarbij je coach een rol speelt. Door vragen te stellen ontstaat een beeld van situatie en gedragingen. Voor de coach en ook voor jouzelf.

Want, vertel nou eens eerlijk: hoe goed ken je jezelf nou eigenlijk?